Kierowcy nie rezygnują z jazdy. Optymalizują ją
Paliwa podrożały o ponad jedną trzecią rok do roku i to one wypchnęły inflację powyżej czterech procent. Zapytaliśmy 1 173 dorosłych Polaków, co ten wzrost realnie zmienił. Dwie trzecie kierowców ograniczyło jazdę, ale najczęstszą reakcją nie jest rezygnacja z podróży, tylko jej optymalizacja.
Wrzesień zamknął się wzrostem cen paliw o 36 procent rok do roku. To właśnie ta kategoria odpowiada za powrót inflacji powyżej czterech procent, a ceny maksymalne benzyny przekroczyły 7 złotych za litr.
Statystyka mówi, o ile drożej. Dane sprzedażowe reagują z opóźnieniem i mieszają wiele efektów naraz, więc nie da się z nich odczytać momentu, w którym konkretny kierowca podejmuje decyzję.
Zapytaliśmy więc wprost. W październiku zbadaliśmy reprezentatywną próbę dorosłych mieszkańców Polski: czy ograniczyli jazdę, co zmienili przy dystrybutorze, przy jakiej cenie zrezygnują z części podróży, na czym oszczędzają i kto ich zdaniem powinien zareagować. Samochód prowadzi 73 procent badanych i to na tej grupie liczymy wszystkie wyniki dotyczące zachowań kierowców.
Dwie trzecie kierowców ograniczyło jazdę
Wśród kierowców 31 procent ograniczyło liczbę przejazdów wyraźnie, a kolejne 32 procent jeździ trochę rzadziej. Razem 64 procent zmieniło zachowanie. Pozostałe 31 procent nie zmieniło nic, choć zauważa wyższe koszty — i to jest grupa najbliżej progu kolejnej decyzji.
Skala ograniczeń rośnie wraz z oddalaniem się od dużych miast. W miastach powyżej 200 tysięcy mieszkańców przejazdy wyraźnie ograniczyło 20 procent kierowców, na wsi 35 procent — różnica istotna statystycznie. Na wsi alternatywy dla samochodu praktycznie nie ma, więc oszczędność musi wziąć się z samej jazdy.
Przy dystrybutorze zmienił się rytm, nie adres
Najciekawszy wynik badania dotyczy tego, co kierowcy zrobili na stacji.

Wykres 1. Co kierowcy zmienili w sposobie tankowania. Baza: kierowcy, n=894.
Najczęstszą reakcją nie jest zmiana stacji, tylko zmiana porcji. Tankowanie mniejszych ilości częściej deklaruje 24 procent kierowców — więcej niż migrację do tańszych stacji, którą wskazuje 20 procent. Z rabatów i aplikacji korzysta 21 procent, a na tańszy rodzaj paliwa przeszło 12 procent.
Nic nie zmieniło 23 procent, co oznacza, że ponad trzy czwarte kierowców zmodyfikowało swoje zachowanie przy dystrybutorze.
Gdzie przebiega granica
Cenę, przy której kierowca zostawi auto w garażu, trzeba zmierzyć — nie wyczyta się jej z żadnych danych rynkowych.

Wykres 2. Przy jakiej cenie za litr kierowcy zrezygnowaliby z części podróży. Baza: kierowcy, n=897.
Osiemnaście procent kierowców deklaruje, że już zrezygnowało z części podróży przy obecnych cenach. Dalej rozkład jest równomierny: 9 procent wskazuje 7,50 złotego, 15 procent 8 złotych, 14 procent 9 złotych, a 20 procent dopiero 10 złotych lub więcej.
Najważniejsza jest jednak ostatnia liczba. Dla 24 procent kierowców cena nie wpłynie na decyzje w ogóle, bo samochód jest im niezbędny. To jedna czwarta rynku całkowicie nieelastyczna cenowo — segment, który nie zmieni zachowania nawet przy dalszych podwyżkach.
Ta grupa ma wyraźny profil: wśród kierowców 50–59 lat obejmuje 36 procent, wśród osób 16–29 lat zaledwie 14 procent, a różnica jest istotna statystycznie. Rośnie też na wsi — 28 procent wobec 18 procent w dużych miastach — choć ta druga różnica mieści się w granicach błędu.
Optymalizacja przed rezygnacją

Wykres 3. Na czym kierowcy oszczędzają w pierwszej kolejności. Baza: kierowcy, n=905.
Hierarchia reakcji jest jednoznaczna. Prawie dwa razy więcej kierowców łączy kilka spraw w jeden przejazd (39 procent) niż przesiada się na komunikację lub rower (20 procent). Z krótszych wyjazdów weekendowych rezygnuje 17 procent, a 11 procent tnie wydatki w innych kategoriach, żeby utrzymać mobilność.
Przesiadka na komunikację jest przy tym wyraźnie miejska: 24 procent kierowców w dużych miastach wobec 11 procent na wsi, różnica istotna statystycznie. Mówi ona jednak głównie o dostępności oferty, nie o gotowości ludzi.
Czego spodziewają się na zimę
Przewidywania są pesymistyczne, ale nie dramatyczne. Dalszych wzrostów spodziewa się 47 procent badanych — przy czym 22 procent sądzi, że będą wyraźne, a 24 procent, że powolne. Stabilizację przewiduje 17 procent, spadki łącznie 11 procent. Co czwarty nie ma zdania.
Rachunek wystawiony rządowi

Wykres 4. Kto powinien zareagować na rosnące ceny paliw. Baza: wszyscy badani, n=1 159.
Jedna trzecia badanych oczekuje obniżki akcyzy lub VAT na paliwa. Kolejne 14 procent chce kontroli cen lub marż — również po stronie rządu. Łącznie pod adresem państwa kierowanych jest 47 procent oczekiwań. Spółki paliwowe miałyby obniżyć własne marże zdaniem 15 procent, a Unia Europejska zmienić politykę energetyczną zdaniem 10 procent.
Tylko 5 procent badanych uważa, że nikt nie powinien reagować, bo ceny ustala rynek. To jedna z najniższych wartości w całym badaniu.
Oczekiwanie obniżki podatków dzieli przy tym elektoraty wyraźniej niż cokolwiek innego w tym pomiarze. Wskazuje je 42 procent wyborców Prawa i Sprawiedliwości, 38 procent wyborców Konfederacji i 38 procent osób niegłosujących, wobec 20 procent wyborców Koalicji Obywatelskiej. Różnice są istotne statystycznie.
Przekroje polityczne opieramy na deklarowanym głosowaniu i nie kalibrujemy ich do wyników wyborów, a liczebności podprób są niewielkie. Traktujemy je jako wskazanie kierunku, nie jako pomiar.
Co z tego wynika
Po pierwsze, wzrost cen zmienił zachowania, ale nie zmniejszył jeszcze ruchu tak, jak można by zakładać. Kierowcy najpierw przepakowują swoje przejazdy, a dopiero potem z nich rezygnują. Dla sieci stacji oznacza to wolumen rozłożony na więcej, mniejszych tankowań.
Po drugie, jedna czwarta rynku jest cenowo nieelastyczna. To starsi kierowcy, częściej spoza dużych miast, dla których samochód nie ma alternatywy. Dalsze podwyżki nie zmienią ich zachowania, zmienią tylko ich budżet domowy.
Po trzecie, odpowiedzialność jest adresowana politycznie. Niemal połowa oczekiwań kieruje się ku rządowi, a akceptacja dla wolnego rynku w tej kategorii wynosi pięć procent.
Na koniec
Badanie mierzy deklaracje, nie transakcje, a progi cenowe należy czytać jako górną granicę deklarowanej tolerancji. Nie osłabia to jednak głównego wniosku, bo nie dotyczy on poziomu cen, tylko kolejności reakcji — a ta jest w danych jednoznaczna: najpierw optymalizacja, potem rezygnacja. Pomiar powtórzymy, żeby sprawdzić, czy grupa odczuwająca dziś koszty, ale niezmieniająca zachowania, przekroczy swój próg.
METODOLOGIA
Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 173 dorosłych mieszkańców Polski. Dane ważone metodą IPF (raking) do struktury Narodowego Spisu Powszechnego 2021 (GUS) według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Efekt projektu (DEFF) 2,22; efektywna liczebność próby 528 obserwacji. Wyniki dotyczące zachowań kierowców liczone na bazie osób prowadzących samochód (73 proc. próby, n=897–905, n_eff 413–421). Pytanie o oczekiwania wobec instytucji liczone na pełnej próbie. Przekroje według deklarowanych preferencji politycznych nie są kalibrowane do wyników wyborów i mają charakter kierunkowy.
UDOSTĘPNIJ TE DANE
Jeśli uważasz, że te liczby powinny trafić dalej — do osób planujących komunikację w handlu paliwami, transporcie i logistyce, do dziennikarzy piszących o cenach, do instytucji przygotowujących rozwiązania osłonowe — prześlij ten materiał albo zacytuj go u siebie. Prosimy jedynie o podanie źródła i wielkości próby; pełne tabele udostępniamy redakcjom bezpłatnie.
Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager, Europion Polska
· +48 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn


