Posts

Prawa pracownicze w Polsce 2026: Co Polacy myślą o pracy, płacach i prawach, które ich chronią

Pracują, ale się nie cieszą: Polska w połowie drogi między zadowoleniem a wypaleniem

1 maja świat obchodzi Dzień Pracy. W Polsce święto to ma dwoiste oblicze — z jednej strony historyczne dziedzictwo, z drugiej narastające napięcia na rynku pracy. Badanie opinii publicznej przeprowadzone przez Europion Polska tuż przed majowym weekendem (1–3 maja 2026, n = 848) przynosi obraz, który powinien skłonić do refleksji zarówno pracodawców, jak i decydentów. Polacy pracują — jednak zaledwie co szósty jest naprawdę zadowolony. Reszta balansuje między spokojem „nie ma na co narzekać” a narastającą frustracją. A pytania o sprawiedliwe wynagrodzenie i prawo do odłączenia się po godzinach nie milkną.

16% jest bardzo zadowolonych z pracy i wynagrodzenia

23% czuje się źle lub bardzo źle traktowanych

Zadowolenie z pracy: mężczyźni twierdzą, że jest dobrze. Kobiety wiedzą lepiej.

Ogólna ocena warunków pracy wskazuje, że 38% Polaków mówi ‘dobrze, choć jest miejsce na poprawę’, a 16% jest zdecydowanie zadowolonych. Jednak aż 23% badanych ocenia swoje warunki pracy jako złe lub bardzo złe (11% złe + 12% bardzo złe). Co istotne, też 22% pracuje z przymusu, a nie z pasji. Mamy więc klasyczną polską pułapkę: większość żyje ze swoją pracą w związku bez radości.

Tutaj ujawnia się jeden z najbardziej uderzających wyników badania. Mężczyźni deklarują bardzo dobre warunki pracy dwukrotnie częściej niż kobiety: 22% vs 12%. Natomiast kobiety zdecydowanie częściej mówią o warunkach słabych (16% vs 7% mężczyzn) i czuciu się „wyzyskiwaną” (14% vs 9%). To nie jest przypadkowa dysproporcja — to systemowe odzwierciedlenie różnic w jakości zatrudnienia, które polskie badania rynku pracy dokumentują od lat.

Wykres 1 — Warunki pracy: kobiety vs mężczyźni Mężczyźni oceniają swoje warunki pracy zdecydowanie lepiej — 22% deklaruje “bardzo dobrze” wobec zaledwie 12% kobiet. Z kolei kobiety dwukrotnie częściej mówią o słabych warunkach (16% vs 7%) i wyraźnie częściej czują się wyzyskiwane (14% vs 9%). Różnica nie jest przypadkowa — to systemowa dysproporcja w jakości zatrudnienia.

Najbardziej niezadowolona jest grupa 50–59-latków: aż 20% z nich czuje się wyzyskiwana — niemal dwukrotnie więcej niż średnio. Osoby w tym wieku są zbyt doświadczone, by złudzić się pustymi obietnicami, a jednocześnie zbyt blisko emerytury, by radykalnie zmieniać ścieżkę zawodową. To pokolenie ciśnie w sposób milczący i stały. Zaskakujące jest też to, że małe miasta do 100 tys. mieszkańców są zbiornikiem niezadowolenia: 14% mówi o warunkach słabych, wyraźnie powyżej średniej krajowej.

Pensja: uczciwa czy nie? Kobiety mniej zadowolone, 40-latkowie najbardziej sfrustrowani

Tylko 16% Polaków uważa, że zarabia adekwatnie do swoich umiejętności. To zdumiewająco niski wynik jak na kraj, który w ostatnich latach przeszedł przez kilka rund podwyżek płacy minimalnej. Dominująca odpowiedź to „częściowo — mógłbym zarabiać więcej” (36%), a co czwarty Polak (24%) wprost stwierdza, że jest opłacany za mało jak na swoje doświadczenie.

Przepaść płciowa jest tutaj znacząca. Mężyźni poczucie adekwatnego wynagrodzenia deklarują ponad dwukrotnie częściej niż kobiety: 22% vs 10%. Kobiety natomiast częściej mówią o niedostatecznej zapłacie za doświadczenie (27% vs 21%). Najsilniej niezadowoleni finansowo są 40–49-latkowie: aż 47% deklaruje, że mogłoby zarabiać więcej, a 27% uważa, że są niedostatecznie wynagradzani. W zestawieniu z wcześniejszymi danymi o warunkach pracy rysuje się portret: Polak w średnim wieku, dobrze wykształcony, skumulowany zawodowo — i zasadniczo rozczarowany tym, co dostał za swoje wysiłki.

Ciekawy jest również wymiar geograficzny. Region Centralnego Wschodu wykazuje najwyższy odsetek poczucia niedostatecznego wynagrodzenia (31%), co może odzwierciedlać trwałe dysproporcje rozwojowe między wschodem a zachodem Polski.

71% Polaków wskazuje sprawiedliwe wynagrodzenie jako najważniejsze prawo pracownicze

 

 

Wykres 2 — Sprawiedliwość wynagrodzenia: wg wieku Najmłodsi (16–29) są najczęściej zadowoleni z pensji (35% “tak, adekwatnie”) — prawdopodobnie dlatego, że mają niższe oczekiwania lub dopiero zaczynają karierę. Szczyt frustracji finansowej przypada na grupę 40–49 lat: aż 47% mówi “mógłbym zarabiać więcej”, a 27% wprost — “za mało jak na moje doświadczenie”.

Praca zdalna: przywilej wykształconych, marzenie trzydziestolatków

Rewolucja pracy zdalnej dotarła do Polski, ale dotarła nierównomiernie. Tylko 15% pracuje zdalnie lub hybrydowo i jest z tego zadowolona, a 13% pracuje zdalnie, ale pracodawca wymaga powrotu do biura. Zdecydowana większość — 43% — wskazuje, że ich praca wymaga fizycznej obecności. To ważny kontekst dla debaty o prawach pracowniczych: zdalna praca to przywilej sektora, a nie standard rynku.

Wiek znowu działa liniowo. W grupie 16–29 lat zdalnie lub hybrydowo pracuje 25% — to więcej niż w jakiejkolwiek innej grupie wiekowej. Po sześćdziesiątce ta liczba spada do 7%, a odsetek osób niepracujących zarobkowo wzrasta do 43%. Wykształcenie również rozdziela świat: o ile 19% osób z wyższym wykształceniem pracuje zdalnie z zadowoleniem, to wśród osób bez matury jest to tylko 14%. Praca zdalna pozostaje przywilejem wykształconych i młodych — a jej brak wzmacnia poczucie nierówności wśród pozostałych grup.

30–39-latkowie są finansowo najsilniej sfrustrowanymi Polakami: 47% czuje, że mogłoby zarabiać więcej. To pokolenie, które zgrało silną karierę z drogim życiem — i zaczyna bilansować straty.

 

Wykres 3 — Praca zdalna: wg wieku Zdalna lub hybrydowa praca to przywilej młodych — 25% grupy 16–29 pracuje tak z zadowoleniem. Im starsza grupa, tym wyższy udział pracy wymagającej fizycznej obecności: w grupie 40–49 lat to aż 56%. Presja powrotu do biura dotyka szczególnie trzydziestolatków (13%).

Strajk: 61% popiera, ale nie każdy za siebie

Pytanie o gotowość do popierania strajku przynosi jeden z najbardziej żywych wyników badania: 61% Polaków popiera strajk jako narzędzie walki o prawa (36% zdecydowanie + 25% w skrajnych przypadkach). To wysoki wynik, który jest świadectwem zmieniających się postaw wobec zbiorowej obrony praw. Jednocześnie 15% popiera strajk tylko wtedy, gdy dotyczy ich bezpośrednio — co ujawnia, że solidarność pracownicza ma w Polsce charakter bardziej deklaratywny niż rzeczywisty.

Zaskakujące są różnice regionalne. Regiony Centralny Zachód i Północno-Wschodni wykazują najwyższe poparcie dla strajku: po 50–51% odpowiedzi ‘zdecydowanie tak”. Wiek ponownie różnicuje: młodzi (16–29 lat) są najbardziej pro-strajkowi (45% zdecydowanie tak), seniorzy 60+ najbardziej powściągliwi (28%). Co ważne: mężczyźni są statystycznie bardziej sceptyczni wobec strajku niż kobiety — paradoks, biorąc pod uwagę, że to kobiety częściej odczuwają niezadowolenie z warunków pracy.

 

Wykres 4 — Poparcie dla strajku: wg wieku Młodzi (16–29) są zdecydowanie najbardziej pro-strajkowi: 45% popiera strajk bezwarunkowo. Wraz z wiekiem entuzjazm maleje — wśród seniorów 60+ tylko 28% deklaruje zdecydowane poparcie, a aż 15% jest wyraźnie przeciw. Solidarność pracownicza słabnie z wiekiem.

Prawa pracownicze: pensja na pierwszym miejscu, prawo do odłączenia — nowym frontem

Pytanie wielokrotnego wyboru o najważniejsze prawa pracownicze przynosi wyrazisty wynik: 71% wskazuje sprawiedliwe wynagrodzenie i regularne podwyżki — z ogromną przewagą nad wszystkimi innymi prawami. Na drugim miejscu pojawia się ochrona przed zwolnieniem bez powodu (51%), dalej równouprawnienie płci w miejscu pracy (46%) — i tu kryje się ciekawy podział: kobiety wskazują to prawo w 53%, mężczyźni w 38%. 15-punktowa różnica to mocny sygnał, że debata o równości płac nie jest tylko ideologiczna — to codzienne doświadczenie połowy siły roboczej.

Prawo do odłączenia się po godzinach (29%) rośnie jako żądanie pracownicze — szczególnie wśród 40–49-latków (34%) i osób z wyższym wykształceniem (36%). To prawo coraz silniej koreluje z poczuciem wypalenia zawodowego. Urlop rodzicielski dla obu rodziców (30%) zajmuje ważne miejsce — szczególnie w regionie Północno-Zachodnim (41%). Bezpieczeństwo i higiena pracy (31%) wskazywane są przez kobiety (37%) wyraźnie częściej niż przez mężczyzn (26%) — co może odzwierciedlać specyfikę branż, w których pracują, i wyższe poczucie narażenia na ryzyko zawodowe.

Tylko 16% Polaków uważa swoje wynagrodzenie za sprawiedliwe. Podwyżki płacy minimalnej nie zmieniły głębokiego poczucia, że praca jest niedoceniana. Ekonomia znowu rozjechała się z nastrojami.

 

Wykres 5 — Najważniejsze prawa pracownicze: kobiety vs mężczyźni. Sprawiedliwa pensja to priorytet dla obu płci, ale mężczyźni wskazują ją nieco częściej (73% vs 69%). Największa różnica dotyczy równouprawnienia płci w miejscu pracy: kobiety wskazują je w 53%, mężczyźni tylko w 38% — 15 punktów procentowych, które pokazują, że to nie jest abstrakcyjna kwestia ideologiczna, lecz codzienne doświadczenie.

Wnioski: Polska pracownicza w roku 2026 — między rezygnacją a buntem

Wyniki tego badania opinii publicznej rysują społeczeństwo, które pracuje — ale coraz głośniej pyta o sensowność obecnych warunków tej pracy. Dwie trzecie Polaków nie uważa swojego wynagrodzenia za sprawiedliwe. Co czwarty czuje się źle lub bardzo źle traktowany. Coś się w polskim rynku pracy gotuje — i nie chodzi tylko o płace minimalne.

Trzy linie podziału są szczególnie wyraziste: płeć (kobiety systematycznie gorzej oceniają swoją sytuację), wiek (40–49-latkowie to najbardziej sfrustrowane pokolenie) i typ miejscowości (małe miasta i wsie — dalej z tyłu). W tym samym czasie 61% popiera strajk jako narzędzie walki — nawet jeśli niewielu z tej opcji skorzysta. To połączenie frustracji z biernością jest jedną z charakterystycznych cech polskiego rynku pracy: wielu czuje, że coś się należy, ale niewielu działa, by to uzyskać.

Jeśli ten raport był dla Ciebie wartościowy — udostępnij go. Ktoś w Twojej sieci właśnie tego szuka.

Metodologia badania

📅 Data badania: 1–3 maja 2026 r.
🎯 Próba: reprezentatywna próba dorosłych Polaków (16+) n=848
⚖️ Dobór próby: kwotowy według płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości
📍 Realizacja: Europion Polska
⚠️ Wartości procentowe zaokrąglone do liczb całkowitych

Badanie przeprowadziła platforma Europion Polska. Europion to nowoczesna platforma badań rynku i opinii publicznej.

Lidia Przybysławska — Country Manager, Europion Polska
📧
📱 507 039 644
🌐 www.europion.pl

Ręce serce - przekazujące do drugiej ręki

182 miliony złotych w kilka dni: czy Łatwogang zmienił reguły polskiej filantropii?

Co Polacy naprawdę myślą o influencerach, zbiórce na Cancer Fighters i przyszłości dobroczynności w sieci — przedstawiamy wyniki reprezentatywnego badania opinii publicznej Europion Polska (n=979, kwiecień 2026).

Wyobraź sobie, że budzisz się pewnego ranka i czytasz, że jeden twórca internetowy — znany z humorów, challenge’ów i codziennych vlogów — w ciągu kilku dni zebrał 182 miliony złotych na walkę z rakiem dla fundacji Cancer Fighters. Nie WOŚP. Nie ogólnopolska kampania z budżetem mediowym. Jeden człowiek, jego społeczność i żywy stream. To nie było wydarzenie — to było trzęsienie ziemi. I właśnie dlatego Europion Polska postanowił zapytać Polaków: co wy na to?

Reprezentatywne badanie opinii publicznej zrealizowane w kwietniu 2026 roku na próbie 979 dorosłych Polaków (ważonej do danych GUS NSP 2021) dostarcza odpowiedzi, które są równie zaskakujące co sam wynik zbiórki.

Za liczbą 182 milionów złotych kryje się społeczeństwo głęboko podzielone — wiekiem, miejscem zamieszkania i stosunkiem do nowych form dobroczynności.

Kto wpłacił — i kto w ogóle wiedział, kto to jest Łatwogang?

Pierwsza odpowiedź zaskakuje pozytywnie: 34,7% Polaków deklaruje, że wpłaciło pieniądze podczas zbiórki Łatwoganga. To bardzo wysoki wynik jak na jedną akcję charytatywną — szczególnie jeśli zestawimy go z faktem, że 16,2% respondentów przyznało szczerze, że w ogóle nie wie, kim jest Łatwogang. To drugi istotny wniosek badania opinii publicznej: zasięg influencerów ma swoje granice, a przepaść pokoleniowa i cyfrowa wciąż jest realna.

34,7% Polaków wpłaciło na zbiórkę Łatwoganga. 16,2% nigdy o nim nie słyszało. Filantropijna rewolucja dotarła jeszcze nie wszędzie.

Dane wiekowe mówią wszystko. W grupie 16–29 lat uczestnictwo w zbiórce deklaruje aż 48,7% respondentów — niemal co druga młoda osoba. Dla porównania, wśród osób w wieku 50–59 lat odsetek ten spada do 23,6% — ponad dwukrotnie mniej. Co ciekawe, w grupie 60+ wynik wraca do 32,8%, co może świadczyć o tym, że temat raka i pomocy onkologicznej porusza również najstarszych — niezależnie od tego, czy znają samego twórcę.

  • 48,7% młodych Polaków (16–29 lat) wpłaciło na zbiorke
  • 23,6% w grupie 50–59 lat — ponad dwukrotnie mniej
  • 32,8% seniorów (60+) również włączyło się w akcję

Równie wyraźne są różnice geograficzne. Badania rynku pokazują, że w dużych miastach powyżej 500 tysięcy mieszkańców uczestnictwo w zbiórce deklaruje 39,6% respondentów, a w miastach średnich (100–500 tys.) aż 41,5%. Natomiast w miastach małych (20–100 tys.) zaangażowanie spada do 26,1% — to wynik o ponad 15 punktów procentowych niższy niż w metropoliach. Wsi i małe miejscowości plasują się pośrodku (34,6%). Internetowa filantropia to wciąż przede wszystkim zjawisko miejskie.

Komu ufasz? WOŚP, influencer czy żaden z powyższych?

Pytanie o zaufanie ujawnia najbardziej charakterystyczną cechę polskiego społeczeństwa: pragmatyzm. Zdecydowana większość respondentów (40,6%) wybiera odpowiedź: zależy od konkretnej osoby lub fundacji — nie ma reguły. Polacy nie ufają ślepo ani instytucjom, ani internetowym twórcom. Oceniają każdą zbiórkę indywidualnie. To dobra wiadomość dla jakości polskiej filantropii.

Na duże, uznane fundacje takie jak WOŚP wskazuje 26,1% respondentów, a influencerom, których obserwują od lat, ufa 10,1%. Sceptyków odrzucających zbiórki internetowe w całości jest 12,9% — czyli niemal co ósmy Polak. To głos, którego nie można ignorować przy planowaniu akcji charytatywnych online.

40,6% Polaków ocenia każdą zbiórkę indywidualnie. Zaufanie się zarabia — nie dziedziczy.

Influencer skuteczniejszy niż WOŚP? Pokolenie Z mówi: tak

Kiedy Europion zapytał Polaków, jak oceniają efektywność influencerów w porównaniu z tradycyjnymi organizacjami charytatywnymi, opinia publiczna podzieliła się wyraźnie według wieku. Łącznie 45,3% ankietowanych uznaje influencerów za skuteczniejszych — z kluczowym uzasadnieniem: docierają do młodszych i szybciej mobilizują. Wśród osób w wieku 16–29 lat ten pogląd podziela aż 63,1%, a w grupie 30–39 lat — 58,8%. Pokolenie cyfrowych natywistów nie ma wątpliwości.

Ostrożnie podchodzą do tej oceny osoby starsze: w grupie 50–59 lat za skuteczniejszymi influencerami opowiada się 35,7%, a wśród 60+ — 35,2%. Godne uwagi jest również to, że 16,2% Polaków mówi wprost: za wcześnie oceniać — to dopiero początki. Badania opinii publicznej potwierdzają: Polska obserwuje tę rewolucję z dużą uwagą i umiarkowanym optymizmem.

  • 63,1% młodych (16–29 lat) uważa influencerów za skuteczniejszych niż tradycyjne fundacje
  • 45,3% wszystkich Polaków zgadza się z tym poglądem
  • 4,1% uważa tradycyjne organizacje za skuteczniejsze — margines opinii

Co skłania do współpracy podczas streama? Emocje wygrywają

Badanie rynku zadawało również pytanie, które każdy organizator zbiórki chciałby znać: co sprawiłoby, że wpłaciłbyś podczas na żywo prowadzonego streama? Odpowiedź jest wyraźna: emocje na żywo, atmosfera streama i poczucie wspólnoty wskazuje 24,7% respondentów. Na drugim miejscu plasuje się transparentność — widoczny na bieżąco licznik kwoty (20,0%). Osobista więź z twórcą jest kluczowa dla 17,5% Polaków, a łatwość płatności jednym kliknięciem — dla 12,1%.

Ważny jest też głos sceptyczny: 25,7% respondentów mówi wprost, że nigdy nie wpłaciłoby w trakcie streama — wolą tradycyjne formy. Ten odsetek rośnie wraz z wiekiem: w grupie 50–59 lat wynosi aż 33%, a wśród osób z wykształceniem podstawowym lub zawodowym — 31,2%. Zbiórki streamingowe mają swój określony profil odbiorcy i organizatorzy powinni o tym pamiętać.

Czy influencerzy zdominują polską filantropię w przyszłości?

Jedno z najbardziej prowokacyjnych pytań badania brzmiało: czy influencerzy będą więksi niż WOŚP za 5 lat? 24,5% Polaków odpowiada: tak, internet nie ma sufitu. Wśród młodych (16–29 lat) ten odsetek wynosi 39,2%, a w dużych miastach (500k+) aż 36,0%. Kolejne 20,4% widzi influencerów jako równorzędnych partnerów dla dużych fundacji, a 18,2% jako ważne uzupełnienie, które jednak nie zastąpi instytucji.

Sceptyków uważających to za chwilowy trend jest najmniej: tylko 10,6%. Największy odsetek respondentów — 26,3% — nie ma jeszcze zdania, co samo w sobie jest wynikiem mówiącym dużo: Polacy obserwują tę przestrzeń uważnie, ale nie spieszą się z werdyktem.

39,2% młodych Polaków uważa, że influencerzy będą więksi niż WOŚP. Tylko 10,6% uważa to za chwilowy trend.

Szacunek społeczny: czy działalność charytatywna zmienia postrzeganie twórcy?

Badania opinii publicznej pokazały również, że Polacy w większości (50,3% łącznie) są gotowi przyznać influencerom większy szacunek społeczny za aktywność charytatywną. 32,3% mówi zdecydowanie tak — doceniając łączenie rozrywki z realnym działaniem. Kolejne 18,0% warunkuje szacunek regularnością: tak, ale tylko jeśli robi to systemowo, nie jednorazowo. To ważny sygnał dla twórców — jednorazowy gest nie wystarczy, by zmienić opinię publiczną.

29,9% Polaków pozostaje neutralnych: szacunek jest sprawą ludzką, a nie internetową. Wśród osób z wyższym wykształceniem ten odsetek rośnie do 36,4%, co może świadczyć o wyższym progu krytycznym tej grupy wobec medialnych gestów dobroczynności.

Podsumowanie: nowe zasady filantropii, stare ludzkie potrzeby

Wyniki tych badań rynku rysują następujący obraz: Polska stoi na progu nowej ery dobroczynności, ale wchodzi w nią ostrożnie, różnicując się wiekiem i miejscem zamieszkania. Młodzi wchodzą do tej przestrzeni z pełnym entuzjazmem, starsi obserwują, małe miasta patrzą z dystansem. Jedno jest pewne: 182 miliony złotych zebranych przez Łatwoganga dla Cancer Fighters to nie anomalia statystyczna. To zapowiedź rzeczy, które będą się wydarzać częściej.

Kluczem do sukcesu przyszłych internetowych akcji charytatywnych jest troista formuła, którą wyświęcają nasze badania opinii publicznej: autentyczna relacja twórcy ze społecznością, pełna transparentność dotycząca zbieranych środków i emocjonalna siła przeżycia na żywo. Tam, gdzie te trzy elementy się nakładają, internet zamienia się w jedno z najpotężniejszych narzędzi dobroczynności, jakie kiedyś stworzyła ludzkość.

💙 Dziękujemy wszystkim, którzy wpłacili na zbiórkę dla Cancer Fighters. Każda złotówka ma znaczenie. Każdy udział — nawet jeśli to był tylko post lub udostępnienie — przyczynił się do tego historycznego wyniku. Razem pokazaliście, że Polska potrafi mówić jednym głosem, kiedy ma po co.

📤 Jeśli ten artykuł przykuł Twoją uwagę — podziel się nim z innymi!

Wyniki tych badań są ważne nie tylko dla badaczy rynku i organizacji pozarządowych — są ważne dla każdego, kto zastanawia się, dokąd zmierza polska filantropia. Podziel się tym artykułem ze znajomymi, wyślij go swojej organizacji lub twórcy, którego obserwujesz. Im więcej osób będzie rozumieć, jak działa nowa dobroczynność, tym lepiej będziemy mogli ją kształtować — razem.

Metodologia badania

📅 Data badania: 28 kwietnia–2 maja 2026 r.
🎯 Próba: reprezentatywna próba dorosłych Polaków (16+) n=979
⚖️ Dobór próby: kwotowy według płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości
📍 Realizacja: Europion Polska
⚠️ Wartości procentowe zaokrąglone do liczb całkowitych

Badanie przeprowadziła platforma Europion Polska. Europion to nowoczesna platforma badań rynku i opinii publicznej.

Lidia Przybysławska — Country Manager, Europion Polska
📧
📱 507 039 644
🌐 www.europion.pl

Zostawać czy wyjeżdżać? Polacy o emigracji, powrocie i tym, co mogłoby ich zatrzymać

Jedna trzecia myśli o wyjeździe. Ale Niemcy, nie Londyn.

Jedno pytanie, które zadaje co kilka lat każde polskie badanie opinii publicznej, brzmi: czy myślisz o emigracji? W 2026 roku odpowiedź jest bardziej zniuansowana niż kiedykolwiek. Aktywnie planuje wyjazd zaledwie 8% Polaków, ale gdy doliczamy tych, którzy myślą o tym bez konkretnych planów (22%) oraz tych, którzy chcieliby wyjechać, ale wolą jednak mieszkać w Polsce (11%), obraz staje się wyraźniejszy: niemal co trzeci Polak ma emigrację gdzieniegdzie w głowie. Na przeciwległym biegunie stoi 36% — ci, którzy po prostu chcą tu mieszkać.

Wiek działa zgodnie z intuicją, ale skala zaskoczy niejednego. Wśród 30–39-latków aż 15% aktywnie planuje wyjazd — to niemal dwukrotność średniego wyniku krajowego. W grupie 40–49 lat aktualne rozmyślanie o emigracji bez planów deklaruje 35% — najwyżej ze wszystkich grup wiekowych, co sugeruje, że to właśnie czterdziestolatkowie — zazwyczaj już zakorzenieni zawodowo i rodzinnie — przeżywają dziś najsilniejszą frustrację wobec warunków życia w Polsce. Stabilność wybierają natomiast seniorzy: 52% osób powyżej 60. roku życia mówi stanowczo: tu jest mój dom.

Wykształcenie odwraca logikę, którą można by założyć. To osoby z wykształceniem podstawowym lub zawodowym częściej aktywnie planują wyjazd (11%) niż absolwenci wyższych uczelni (7%). Z kolei osoby z wyższym wykształceniem częściej twierdzą, że chcą zostać (47% vs 30% przy niskim wykształceniu). Politycznie — emigrację aktywnie planują przede wszystkim wyborcy Lewicy (13%) i PiS (10%), podczas gdy wyborcy KO są najbardziej zakorzenieni: 42% mówi, że nie chce wyjeżdżać.

Na rok z gwarancją powrotu? 44% mówi: jadę natychmiast lub przy dobrych warunkach

Hipotetyczne pytanie o roczny wyjazd za granicę z gwarancją powrotu usuwa barierę permanentności — i wtedy Polacy otwierają się o wiele szerzej. 17% pojechałoby natychmiast, a 27% przy korzystnych warunkach — razem 44% gotowych lub warunkowych emigrantów na określony czas. Kolejne 27% mówi, że to zależy od kraju i oferty. Tylko 15% deklaruje, że Polska jest domem i nie ma o czym mówić.

Tutaj mężczyźni są statystycznie bardziej odważni: natychmiastowy wyjazd deklaruje 18% mężczyzn vs 16% kobiet, a wyraźną preferencję Polski („Nie — Polska jest moim domem”) wyraża 21% kobiet wobec zaledwie 10% mężczyzn — 11-punktowa różnica. Zawiła jest geografia emocjonalna grup wiekowych: 30–39-latkowie są najbardziej bezpośrednio gotowi na wyjazd (24% natychmiast), podczas gdy 60+ preferują zostać: 23% mówi, że Polska jest ich domem, vs 10% średnio.

Zaskakujący jest wynik partyjny: wyborcy PiS są najchętniej gotowi na natychmiastowy wyjazd (25%) — ale paradoksalnie również najchętniej deklarują, że Polska jest ich domem (27%). To portret partii pełnej wewnętrznych sprzeczności: entuzjazm wobec możliwości przy głębokiej lojalności terytorialnej.

17% Polaków pojechałoby za granicę natychmiast — gdyby mogło potem wrócić. Permanentność jest barierą, nie brak chęci.

Pieniądze, pieniądze, pieniądze — i tylko trochę czegoś więcej

Pytanie o główną przyczynę emigracji przynosi wynik bezapelacyjny: 53% Polaków wskazuje wyższe zarobki za granicą jako główny motyw. Na odległym drugim miejscu plasują się lepsza jakość życia i stabilność (30%), a dalej lepsza służba zdrowia i edukacja (7%), klimat polityczny (6%) i możliwości kariery (4%). Polska emigracja nadal jest w większości ekonomiczna — chociaż „aksjologiczna”.

Ciekawa jest linia podziału między wiekiem a motywacją. W grupie 30–39 lat aż 66% wskazuje wyższe zarobki (najwyżej ze wszystkich grup), podczas gdy wśród osób powyżej 60. roku życia coraz większe znaczenie ma lepsza jakość życia i stabilność — 40% seniorów wskazuje ten czynnik (vs 22% w grupie 16–29). Wykształcenie również działa: osoby z wyższym wykształceniem częściej preferują jakość życia (40%) niż zarobki (47%), co sugeruje, że im wyższe kompetencje, tym bardziej przesunąć się motywacja od czysto finansowej ku szerszym aspiracjom.

Polityczna pecunia: zarobki jako główny motyw wskazują wyborcy Konfederacji (63%) i PiS (54%). Wyborcy KO i Lewicy wyraźniej widzą jakość życia (42% i 40%) — co może odzwierciedlać wyższy poziom zaspokojenia potrzeb materialnych w tej grupie elektoratu lub inną hierarchię wartości.

Co by ich zatrzymało? Jedna rzecz ponad wszystko: pieniądze

Gdy pytamy osób mieszkających lub myślących o wyjeździe, co sprawiłoby, że chętniej by wróciły lub zostały, odpowiedź jest miazdżąca w swojej prostocie: 64% mówi, że wyższe zarobki porównywalne z zachodnimi. Dalej: wrót rodziny i przyjaciół (13%), stabilność polityczna i praworządność (13%), lepsza służba zdrowia (7%). Polacy nie proszą o cud — proszą o równość finansową.

Tu ujawnia się silna linia demograficzna według płci: kobiety jeszcze wyraźniej wskazują zarobki (69% vs 59% mężczyzn) — a mężczyźni częściej widzą stabilność polityczną jako warunek powrotu (17% vs 9% kobiet). Wiek działa znowu wóbec oczekiwań: wśród 30–39-latków zarobki wskazują aż 70%, ale już w grupie 60+ premia finansowa ustanawia się na 65%, natomiast ważniejszy staje się powrót rodziny i przyjaciół (19%). Partyjnie: wyborcy KO są naj wyraźniej nastawieni finansowo (69%), podczas gdy PiS bardziej ceni stabilność polityczną (17%).

64% Polaków wróciłoby — lub nie wyjechałoby — gdyby zarobki dorwnały do zachodnich

Dokąd? Niemcy pierwsze, Wielka Brytania i Holandia tuż za nimi

Pytanie wielokrotnego wyboru o kierunkach emigracji przynosi czytelny ranking. Niemcy wskazuje 63% respondentów — zdecydowany lider. Na kolejnych miejscach: Wielka Brytania (46%), Holandia (45%) i Norwegia (42%). Stany Zjednoczone, mimo symbolicznej siły przyciągania, zbierają zaledwie 15%. Szwajcaria (18%) i Hiszpania (11%) to przyjemne niespodzianki.

Wielka Brytania dzieli Polaków wiekowo w nieoczekiwany sposób: 61% osób powyżej 60. roku życia wskazuje W. Brytanię (najwyżej ze wszystkich grup), podczas gdy w grupie 16–29 lat to tylko 36%. Można spekulować, że starsi respondenci pamiętają UK sprzed Brexitu jako klasyczny kierunek polskiej emigracji — młodsi już szukają gdzie indziej. Holandia i Norwegia są wyżej cenione przez osoby w średnim wieku (52% i 51% w grupie 50–59 lat). Niemcy są jedynym krajem wskazywanym równocześnie przez wszystkie grupy wiekowe na poziomie 50%+.

Wykształcenie również wyzwala ciekawe wzorce: Wielka Brytania rośnie wraz z wykształceniem (37% przy niskim, 56% przy wyższym). Francja wręcz przeciwnie — łączna preferencja rośnie z 6% (podstawowe) do 13% (wyższe) — wyraźny sygnał, że to kraj dla wyższych kompetencji i aspiracji.

63% Polaków wskazuje Niemcy jako kierunek emigracji. Brexit nie zabiL entuzjazmu do Wielkiej Brytanii wśród starszego pokolenia — 61% seniorów 60+ wciąż wybiera Londyn.

Wniosek: Polska nie traci ludzi przez brak patriotyzmu — traci ich przez brak równości

Wyniki tego badania opinii publicznej rysują obraz, który powinien trafić na biurka polskich ekonomistów i polityków. Polacy nie wyjeżdżają dlatego, że nie kochają swojego kraju. Wyjeżdżają dlatego, że płace nie nadążają za kosztami życia i aspiracjami. 64% wróciłoby lub zostałoby, gdyby zarobki wyrwnały się z Zachodem. To nie postulat wygórowany — to zwykła równość ekonomiczna.

Najsilniejszy wspólny mianownik całego badania: płeć nie różnicuje wyraźnie chęci wyjazdu, ale różnicuje motywacje i bariery powrotu. Kobiety silniej wiążą powrót z finansami, mężcyźni z polityką. Wiek działa liniowo: im młodszy, tym silniejsza gotowość do wyjazdu. Im starszy — tym głębsze zakorzenienie. Czterdziestolatkowie są w zawieszeniu: zbyt zakorzenieni, by wyjeżdżać bezmyślnie, zbyt sfrustrowani, by się w pełni pogodzić.

Metodologia badania

📅 Data badania: 26-28 kwietnia 2026 r.
🎯 Próba: reprezentatywna próba dorosłych Polaków (16+) n=820
⚖️ Dobór próby: kwotowy według płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości
📍 Realizacja: Europion Polska
⚠️ Wartości procentowe zaokrąglone do liczb całkowitych

Badanie przeprowadziła platforma Europion Polska. Europion to nowoczesna platforma badań rynku i opinii publicznej.

Lidia Przybysławska — Country Lead, Europion Polska
📧
📱 507 039 644
🌐 www.europion.pl