Posts

Budapeszt Budynek Parlamentu

Węgry po wyborach: Co Polacy myślą o zmianie władzy, Ziobrze i przyszłości relacji z Budapesztem

Przełomowy tydzień nad Dunajem: jak Polska czyta węgierską rewolucję?

12 kwietnia 2026 roku Peter Magyar i jego partia TISZA osiągnęli jeden z najbardziej dramatycznych wyników wyborczych w historii współczesnej Europy: 138 mandatów wobec 54 dla Fideszu Viktora Orbána po 16 latach niepodzielnych rządów. Europion Polska zadała Polakom pytania w badaniu opinii publicznej przeprowadzonym bezpośrednio po tych wydarzeniach: jak oceniają zwycięstwo TISZY i co sądzą o azylu przyznanym przez Orbána polskim politykom Zbigniewowi Ziobrze i Marcinowi Romanowskiemu. Wyniki tworzą interesujący, miejscami zaskakujący obraz polskiego społeczeństwa podzielonego nie tylko według politycznych barw, ale także płci, wieku i wykształcenia.

To jedno z rzadkich badań rynku, które łączy ze sobą politykę zagraniczną, praworządność i konkretne sprawy karne w jedną narracyjną całość. Kwestionariusz tworzy rzadko spotykaną panoramę nastrojową — z danymi rozbitymi na demograficzne segmenty. Oto, co z nich wynika.

50% Polaków reaguje pozytywnie na zwycięstwo TISZY

51% uważa azyl Ziobry i Romanowskiego za skandal

Pozytywna, choć niejednolita reakcja: Polska powiedziała tak Magyarowi

Gdy zapytać Polaków, jak reagują na zwycięstwo TISZY i koniec epoki Orbána, odpowiedź większości jest pozytywna — choć z wyraźnymi podziałami. Łącznie 50% badanych ocenia wyniki wyborów pozytywnie lub bardzo pozytywnie (36% bardzo pozytywnie, 14% pozytywnie). Zaledwie 7% twierdzi, że Orbán był ważnym sojusznikiem, którego szkoda stracić, a 9% odczuwa niepewność co do nowego rządu. Neutralnie — jako wewnętrzną sprawę Węgier — traktuje to 33% respondentów.

Tu zaczyna się opowieść o płci jako osi podziału. Mężczyźni są wyraźnie bardziej entuzjastyczni: 46% reaguje bardzo pozytywnie, podczas gdy wśród kobiet ten odsetek wynosi 27% — różnica aż 19 punktów procentowych. Kobiety częściej wybierają neutralność (36%) lub niepewność (14%). To wzorzec, który pojawia się w niemal każdym pytaniu obu badań: kobiety są ostrożniejsze, mniej zaangażowane w politykę zagraniczną, częściej wybierają odpowiedź „nie śledzę”.

Ciekawy jest też rozkład wiekowy. Najstarsi respondenci (60+) są paradoksalnie najbardziej entuzjastyczni wobec wyniku wyborów (48% reaguje bardzo pozytywnie), podczas gdy grupy 40-49-latków są najchłodniejsze (26%). Można to tłumaczyć tym, że starsi Polacy żywo pamiętają wartość demokratycznych zmian i praworządności, podczas gdy średniopokoleniowi są częściej pragmatyczni i chłodniejsi wobec regionalnej polityki.

Politycznie linie są krystalicznie czyste: wyborcy KO reagują bardzo pozytywnie w 75%, Trzeciej Drogi w 66%, Lewicy w 52%. Wśród wyborów PiS i Konfederacji najczęściej reakcja jest pozytywna tylko w 30% i 22%, a następne w kolejce są neutralność (33% i 31%) lub negatywność. Jeden z niewielu punktów wspólnych: zaskoczenie prędkością, z jaką Orbán przyznał porażkę, wyraziło 14% wyborów PiS, co sugeruje, że nawet wśród zwolenników węgierskiego premiera jego chłodna reakcja na klęskę była pewnym zaskoczeniem.

36% Polaków bardzo pozytywnie ocenia koniec ery Orbána — wśród mężzyzn ten wynik wynosi 46%, wśród kobiet jedynie 27%. Polityka zagraniczą to nadal męski sport w polskich nastrojach.

Co przyniesie zmiana? Pieniądze UE i koniec rosyjskich wpływów

Pytanie o konsekwencje zwycięstwa TISZY ujawniło kilka wyraźnych oczekiwań. Liderują dwa tematy: odblokowanie środków UE dla Węgier wskazuje 36% respondentów, a osłabienie wpływów Rosji — 34%. Co ciekawe, tu ujawnia się wyraźna luka edukacyjna: wśród osób z wyższym wykształceniem odblokowanie funduszy UE wskazuje 44% (wobec 30% z wykształceniem podstawowym/zawodowym), a osłabienie Rosji — 43% (wobec 22%). To różnica ponad 20 pp, która ukazuje geopolityczną przepaść między Polakami różnie usytuowanymi edukacyjnie.

Znaczna część respondentów (25%) uważa, że zmiana władzy nie przyniesie niczego znaczącego — i ta sceptyczna postawa częściej występuje wśród młodszych Polaków (34% w grupie 30-39 lat) niż wśród starszych (16% w grupie 60+). Optymizm rośnie z wiekiem. Wynik w kwestii wydania Ziobry i Romanowskiego jako bezpośredni skutek zwycięstwa TISZY wskazuje 29% respondentów — przede wszystkim wyborcy KO (53%) i Lewicy (50%). Warto jednak podkreślić, że te oczekiwania są weryfikowane w dalszej części badania opinii publicznej: kiedy pytamy bezpośrednio o szanse na ekstradycję, obraz jest już znacznie mniej optymistyczny.

Ziobro i Romanowski: skandal dla większości, skomplikowane uczucia dla reszty

Drugie badanie opinii publicznej skupiło się na jednej z najbardziej kontrowersyjnych kwestii przecinających oba kraje: przyznaniu przez Orbána azylu politycznego byłemu ministrowi sprawiedliwości Zbigniewowi Ziobrze i jego byłemu wiceministrowi Marcinowi Romanowskiemu. Wer­dykt polskiej opinii publicznej nie pozostawia wątpliwości: 51% uważa tę sytuację za skandal, 26% ma mieszane uczucia, 10% odczuwa niepokój wobec instrumentalizacji azylu, a jedynie 5% popiera decyzję jako słuszną.

I ponownie: płeć jako kluczowy rozdzielnik. Mężczyźni mówią o skandalu w 60%, kobiety w 43% — 17-punktowa różnica. Kobiety z kolei częściej deklarują mieszane uczucia (34% vs 17% mężczyzn) lub rozumienie decyzji polityków (9% vs 6%). Wiek działa odwrotnie do oczekiwań: najstarsi respondenci są najostrzejsi — 62% osób 60+ mówi o skandalu, podczas gdy w grupie 16-29 lat ten odsetek wynosi 44%. Młodzi znacznie częściej przyznają, że nie śledzą sprawy (41% vs 18% w grupie 60+).

Politycznie — przepaść jest przepaścią. Wśród wyborców KO skandal widzi 86%, Lewicy — 77%, Trzeciej Drogi — 74%. Dla porównania, wśród wyborów PiS odsetek ten spada do 24%, a 20% wyborców PiS wprost popiera decyzję jako słuszną — to wynik, który sam w sobie jest znaczącym odkryciem badania rynku. Konfederacja stoi pośrodku: 37% mówi o skandalu, 40% ma mieszane uczucia, co odzwierciedla ideologiczny prąd tej formacji — libertariański sceptycyzm wobec instytucjonalnych odpowiedzi na sprawy karne.

86% wyborców KO, 77% Lewicy i 74% Trzeciej Drogi mówi o skandalu. Wśród wyborów PiS ten sam wynik to 24%. Jeden przypadek, dwa zupełnie różne państwa.

Ekstradycja: nadzieja vs sceptycyzm

Magyar obiecywał wydanie Ziobry i Romanowskiego pierwszego dnia swoich rządów. Polacy są zdecydowanie bardziej ostrożni. Tylko 16% wierzy, że Magyar dotrzyma słowa i wyda ich natychmiast. Największa grupa (28%) spodziewa się ekstradycji, ale z opóźnieniem procedurami prawnymi. 18% uważa, że politycy po prostu uciekną do kolejnego kraju, 13% sądzi, że prawo azylowe Orbána skutecznie zablokuje jakąkolwiek ekstradycję. Co ważne: 26% respondentów w ogóle nie śledzi tej sprawy — odsetek ten wynosi aż 41% wśród osób w wieku 16–29 lat.

Ciekawy jest wymiar edukacyjny: wśród osób z wyższym wykształceniem tylko 16% nie śledzi sprawy, a 38% spodziewa się ekstradycji z opóźnieniem vs 19% wśród osób z wykształceniem zawodowym/podstawowym. Wyższe wykształcenie koreluje z realistyczniejszym, bardziej proceduralnym spojrzeniem na sprawę. Z perspektywy partyjnej: wyborcy KO są najbardziej optymistyczni — 52% spodziewa się wydania, choć z opóźnieniem. Wśród PiS dominuje sceptycyzm: 24% uważa, że Orbánowe prawo azylowe zablokuje ekstradycję.

Polityczna vendetta czy uczciwe ściganie? Polacy wybierają stronę

Centralnym pytaniem drugiego badania był test stronniczości narracyjnej: czy Polacy bliżej zgadzają się z argumentacją Ziobry i Romanowskiego o politycznych prześladowaniach, czy z ich krytyką, twierdzącą, że dowody są konkretne? 37% staje po stronie krytyków — mówi, że dowody są konkretne i politycy powinni stanąć przed sądem. 15% zgadza się ze samą narracją o politycznej wendecie. 13% widzi rację po obu stronach, 17% przyznaje, że nie śledzi sprawy wystarczająco.

Dane partyjne są tu szczególnie wymowne. 83% wyborców KO staje po stronie krytyków (dowody konkretne). Wśród wyborców PiS — odwrotnie: 44% mówi o politycznej wendecie, zaledwie 14% zgadza się z krytyką. Konfederacja (32% obie strony mają rację) powtarza swój schemat z poprzedniego pytania: relatywizm jako dominująca postawa. Wiek i wykształcenie także oddziałują: 51% osób z wyższym wykształceniem staje po stronie krytyków, wobec 26% wśród osób z wykształceniem podstawowym — różnica 25 pp, która jest jednym z najsilniejszych sygnałów w całym badaniu rynku. Prawdopodobnie odzwierciedla wyższą ekspozycję na media i kontekst medialny.

Orbán jako gracz: solidarność ideologiczna czy cynizm wyborczy?

Ostatnie pytanie badania pytało o motywy Orbána. Wyniki kreują obraz świadomego obserwatora. Solidarność ideologiczną (Orbán i PiS to sojusznicy) jako wytłumaczenie wskazuje 35%, antypatia wobec rządu Tuska — 27%, narzędzie nacisku na Polskę — 19%, cyniczny gest wyborczy — 15%, a szczera wiara w prześladowanie — zaledwie 9%.

Dwa najsilniejsze wyniki w tym pytaniu ujawniają kontrasty: wśród osób z wyższym wykształceniem solidarność ideologiczną wskazuje 42% (vs 28% z wykształceniem podstawowym), a antypatia do Tuska — 41% (vs 18%). Lepiej wykształceni Polacy są ostrzejsi w swoich interpretacjach motywów Orbána. Z perspektywy partyjnej: wyborcy KO wskazują solidarność ideologiczną w 74%, Lewicy w 57%. Wyborcy PiS są — paradoksalnie — równie skłonni mówić o solidarności ideologicznej (31%) jak o szczerości Orbána (27%). Interpretacja własnego sojusznika z dobrością — to ważne odkrycie badania opinii publicznej.

35% Polaków uważa, że Orbán kierował się ideologiczną solidarnością z PiS. 36% po prostu mówi, że nie wie. To dwuznaczność, która sama w sobie jest politycznym faktem.

Co z tego wynika? Polska czyta Węgry przez własną politykę

Dwa badania opinii publicznej przeprowadzone przez Europion Polska tworzą spójny obraz: Polacy reagują na wydarzenia na Węgrzech przede wszystkim przez pryzmat własnego podziału politycznego. Zwycięstwo TISZY jest dobrą wiadomością dla tych, którzy identyfikują się z centroprawicą i proeuropejskim kursem — i nieistotnym lub ambiwalentnym zdarzeniem dla wyborów prawej strony. Sprawy Ziobry i Romanowskiego są skandalem dla jednych, skomplikowaną kwestią prawną dla innych, a dla wielu młodszych Polaków po prostu czymś, czego nie śledzą.

Najsilniejszy wspólny mianownik? Płeć jako najczęstszy czynnik różnicujący. W praktycznie każdym pytaniu mężczyźni są wyraźniej zaangażowani, bardziej pewni ocen, bardziej ostrzejsi w werdyktach. Kobiety częściej wybierają neutralność, mieszane uczucia lub deklarują brak śledzenia. To nie jest statystyczny artefakt — to systemowy wzorzec, który polskie badanie opinii publicznej systematycznie potwierdza w różnych tematach.

Drugi wniosek dotyczy seniorów: osoby 60+ są w obu badaniach aktywniejsze geopolitycznie, ostrzejsze w ocenach i częściej śledzą sprawę. Może to refleks pamięci historycznej — pokolenie, które zna wartość demokracji z bezpośredniego doświadczenia, nie traci z oczu procesów, które tej demokracji zagrażają lub ją wzmacniają. Dla kontrastu młodzi Polacy (16-29 lat) wykazują wysoki poziom politycznej obojętności wobec wydarzeń zagranicznych, który powinien niepokoić tych, którzy liczą na świadome obywatelstwo następnego pokolenia.

73% Polaków chce, żeby politycy uciekający przed sądem zostali skuteczniej ścigani (tak — wzmocnić współpracę + skuteczniejszy ENA + ściśle wg prawa)

Metodologia badania

📅 Data badania: 15-21 kwietnia 2026 r.
🎯 Próba: reprezentatywna próba dorosłych Polaków (16+) n=800
⚖️ Dobór próby: kwotowy według płci, wieku, wykształcenia i wielkości miejscowości
📍 Realizacja: Europion Polska
⚠️ Wartości procentowe zaokrąglone do liczb całkowitych

Badanie przeprowadziła platforma Europion Polska. Europion to nowoczesna platforma badań rynku i opinii publicznej.

Lidia Przybysławska — Country Lead, Europion Polska
📧
📱 507 039 644
🌐 www.europion.pl

Węgry Parlament

Dwa bratanki — ale jak bardzo? Porównawcza analiza wzajemnych postaw Polaków i Węgrów

Na podstawie równoległych badań opinii publicznej przeprowadzonych przez Europion wśród reprezentatywnych prób dorosłych mieszkańców Polski (n=813) i Węgier (n=1700)

Jeśli zapytać Polaka o Węgra lub Węgra o Polaka, obie strony uśmiechną się i przywołają to samo stare przysłowie. Ale co naprawdę kryje się za tą przyjacielską deklaracją? Europion przeprowadził równoległe badania w obu krajach, zadając respondentom niemal identyczne pytania — i właśnie to zestawienie jest najciekawsze. Okazuje się, że przyjaźń polsko-węgierska jest prawdziwa, ale nierówna: Węgrzy patrzą na Polskę z większą sympatią i wiedzą o niej więcej, niż Polacy wiedzą o Węgrzech.

Przysłowie, które wszyscy znają — ale nie wszyscy w nie wierzą

Zacznijmy od fundamentu: samego przysłowia. Wśród Polaków 70% słyszało je wiele razy, a tylko 14% zetknęło się z nim po raz pierwszy. Na Węgrzech jest skromniej: tam 57% cytuje je z pamięci, a 19% nigdy wcześniej nie słyszało. To pierwszy sygnał, że choć przysłowie jest wspólne, jego żywotność w codziennej kulturze jest po polskiej stronie wyraźnie silniejsza.

W obu krajach widać jednak podobny wzorzec demograficzny: znają je przede wszystkim mężczyźni i osoby starsze. W Polsce 76% mężczyzn słyszało przysłowie wielokrotnie, podczas gdy wśród kobiet odsetek ten wynosi 65%. Na Węgrzech przepaść jest jeszcze głębsza — wśród mężczyzn 71% kontra zaledwie 44% kobiet. Wśród polskich pięćdziesięciolatków i starszych znajomość sięga 91%, u węgierskich sześćdziesięciolatków 65%. Przysłowie żyje przede wszystkim w pamięci starszych pokoleń.

Węgrzy są bardziej zdecydowani w swoim przekonaniu o słuszności przysłowia — pomimo że znają je rzadziej niż Polacy.

Kiedy jednak pytamy nie o znajomość, lecz o wiarę w ducha przysłowia, sytuacja się odwraca. Na Węgrzech 52% respondentów wyraziło zgodę z jego przesłaniem (35% raczej + 17% zdecydowanie), a jedynie 11% się nie zgodziło. W Polsce wierzących jest mniej — 38% (24% + 14%) — a niezdecydowanych aż 39%. Węgrzy są krótko mówiąc bardziej przekonani do idei, którą wyrażają, mimo że rzadziej słyszą samo powiedzenie.

Co ciekawe, na Węgrzech kwestia ta niemal nie dzieli politycznie — zwolennicy partii rządzącej (56% zgody) i wyborcy Tisza (59%) są niemal zgodni. W Polsce natomiast przepaść jest przepastna: wśród wyborców Konfederacji zgadza się 54%, PiS — 48%, a KO jedynie 24%. Polsko-węgierska przyjaźń stała się w Polsce kartą przetargową w krajowej wojnie kulturowej.

Sojusznik czy ktoś zupełnie obcy? Relacja na arenie międzynarodowej

Zestawienie odpowiedzi na pytanie o rolę sąsiada w polityce międzynarodowej ujawnia wyraźną asymetrię. Węgrzy patrzą na Polskę zdecydowanie przyjaźniej: łącznie 68% wybrało określenia pozytywne (przyjaciel 28%, partner 20%, sojusznik 20%), a zaledwie 9% — negatywne. Polacy oceniają Węgry już ostrożniej: co prawda 53% używa pozytywnych określeń (sojusznik 18%, przyjaciel 18%, partner 17%), ale aż 29% sięga po „żadne z powyższych”, co samo w sobie jest znaczącym wynikiem.

Węgry - Wykres

Szczególnie wymowny jest odsetek odpowiedzi negatywnych. O ile na Węgrzech zaledwie 1% postrzega Polskę jako wroga, a 4% jako przeciwnika, o tyle w Polsce 3% Polaków określa Węgry mianem wroga, a 10% — przeciwnika. Polityczne napięcia wokół polityki rządu Orbána wyraźnie odciskają piętno na polskiej opinii publicznej.

Znów polityka robi swoje — ale tylko po polskiej stronie. Wśród wyborców KO „przeciwnikiem” Węgry nazywa 27% respondentów; wśród wyborców PiS — jedynie 2%. Na Węgrzech podobnych różnic między elektoratami niemal nie ma: zarówno wyborcy partii rządzącej, jak i Tiszy widzą w Polsce przede wszystkim przyjaciela lub sojusznika.

Sympatyczni sąsiedzi — ale jakie mamy o sobie wyobrażenie?

Obydwa narody patrzą na siebie z wyraźną sympatią, ale z innym poziomem ciepła. Węgrzy opisują Polaków wyjątkowo pozytywnie: 44% uważa ich za przyjaznych, 34% za gościnnych, a 29% za patriotycznych. Co zaskakujące, 22% Węgrów chwali Polaków za pracowitość — cecha, którą Polacy rzadko przypisują Węgrom (zaledwie 10%).

Polacy z kolei najczęściej opisują Węgrów jako gościnnych (27%), przyjaznych (22%) i patriotycznych (21%). Oba narody widzą się wzajemnie jako dumne i patriotyczne — co zresztą dobrze pasuje do historycznych narracji po obu stronach granicy.

Węgrzy opisują Polaków jako „przyjaznych” dwukrotnie częściej niż Polacy Węgrów (44% vs 22%). To jeden z najbardziej uderzających asymetrycznych wyników całego badania.

Cechy negatywne są marginalne w obu kierunkach. Na Węgrzech zaledwie 4% uważa Polaków za nieuprzejmych, 4% za aroganckich, a 6% za chłodnych. W Polsce podobne odsetki dotyczą Węgrów: nieuprzejmi 4%, aroganccy 8%, chłodni 11%. Jedyna widoczna różnica to większy odsetek Polaków postrzegających Węgrów jako „chłodnych” — i tutaj znów wyczuwalny jest cień polityczny.

Przyjaźń z odległości: kontakty i wizyty

Piękne słowa to jedno, a rzeczywiste relacje to drugie. Dane o osobistych kontaktach i podróżach pokazują, że polska-węgierska przyjaźń jest w dużej mierze abstrakcyjna.

Węgrów bez żadnego polskiego znajomego jest 68% — to już dużo, ale i tak znacznie mniej niż Polaków bez węgierskich kontaktów, których jest aż 82%. Jeśli chodzi o wizyty, 59% Węgrów nigdy nie było w Polsce, a 62% Polaków nigdy nie odwiedziło Węgier. Różnica jest niewielka, ale znamienna: to Węgrzy częściej „przekraczają granicę” — zarówno dosłownie, jak i w sensie znajomości sąsiadów.

blog_wykres

Wśród Polaków wyższe wykształcenie zdecydowanie sprzyja podróżom na Węgry — wśród absolwentów wyższych uczelni nigdy tam nie było 46%, podczas gdy wśród osób z wykształceniem zasadniczym — aż 81%. Podobny wzorzec — wyższe wykształcenie, więcej podróży — jest zapewne obecny i po węgierskiej stronie, choć dane wskazują, że starsi Węgrzy (60+) bywali w Polsce nawet częściej niż młodzi: 50% seniorów nigdy nie odwiedziło Polski, wobec 57% wśród najmłodszych dorosłych.

Jak oceniamy siebie nawzajem? Przegląd kategorii

W obu badaniach respondentów poproszono o ocenę siedmiu aspektów sąsiedniego kraju w skali od 1 (bardzo negatywnie) do 5 (bardzo pozytywnie). Poniżej zestawiono odsetki odpowiedzi pozytywnych (4+5):

Węgry Wykres

Kilka obserwacji zasługuje na szczególną uwagę.

Po pierwsze, Węgrzy znacznie wyżej oceniają polską gospodarkę (55% pozytywnych ocen) niż Polacy węgierską (37%) — co ciekawe w kontekście realnych wskaźników makroekonomicznych obu krajów. Po drugie, polskie miasta i architektura robią na Węgrach duże wrażenie — 65% ocen pozytywnych to wynik wyraźnie wyższy niż węgierskie 58% dla polskich miast. Warszawa, Kraków i Gdańsk wyraźnie trafiają w gust węgierskich turystów.

Jedyną kategorią, w której Polacy są nieco hojniejsi wobec Węgrów, jest piłka nożna — 38% pozytywnych ocen wobec 28% po węgierskiej stronie. Być może wpływ na to ma prestiż ligi węgierskiej czy reprezentacji, choć w obu krajach jest to kategoria z najwyższym odsetkiem odpowiedzi neutralnych.

Rząd pozostaje najsłabiej ocenianą kategorią w obu kierunkach, choć negatywnych ocen jest wyraźnie więcej w Polsce wobec Węgier (29% negatywnych) niż u Węgrów wobec Polski (13%). To kolejny ślad politycznych napięć, które w Polsce — ale nie na Węgrzech — wyraźnie zabarwiają postrzeganie sąsiada.

Kogo znamy — i czego nie wiemy o sobie

Być może najbardziej zdumiewający wynik całego badania kryje się w pytaniu o znajomość sławnych postaci. Zestawienie nie pozostawia złudzeń: Polacy są na Węgrzech znacznie lepiej znani, niż Węgrzy są znani w Polsce.

Węgierskie „podium” sławnych Polaków to: Jan Paweł II (82% Węgrów go rozpoznaje), Maria Curie-Skłodowska (69%), Frédéric Chopin (57%) i Mikołaj Kopernik (52%). Dla porównania: najlepiej rozpoznawalny Węgier wśród Polaków — Ferenc Liszt — znany jest zaledwie 32% z nich. Następni w kolejności to Ernő Rubik (23%), Ferenc Puskás (20%) i Béla Bartók (14%). Dystans jest olbrzymi — i dotyczy przede wszystkim braku w Polsce rozpoznawalnych postaci na miarę Jana Pawła II.

Jan Paweł II jest znany 82% Węgrów. Żaden Węgier nie jest znany choćby w połowie tylu Polaków. To asymetria, której żadna kampania promocyjna nie zniweluje szybko.

W kategorii marek sytuacja jest ciekawa inaczej. Węgrzy dobrze znają polskie marki codziennego użytku: Allegro (61%), Reserved (52%). Polacy z kolei najczęściej kojarzą Węgry z Kostką Rubika (79%) i tokajskim winem (63%). To nieco inne typy rozpoznawalności — polska marka kojarzy się z e-commerce i modą, węgierska — z zabawką i winem. Obydwa zestawy są jednak dość wąskie: po 20% Węgrów i 21%* Polaków nie potrafiło wskazać żadnej marki z sąsiedniego kraju.

* odsetek dla Polaków szacunkowy na podstawie rozkładu wyników

Dzień Przyjaźni — czy w ogóle ktoś o nim wie?

Badanie zamknęło pytanie o 23 marca — Dzień Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Wyniki są tym razem zaskakująco symetryczne: o święcie słyszało 44% Polaków i 43% Węgrów. W obu krajach to mniej niż połowa — co wiele mówi o tym, jak głęboko ta przyjaźń zakorzeniona jest w instytucjonalnej świadomości społecznej.

Na Węgrzech wyborcy partii rządzącej są nieco bardziej świadomi tego dnia (51%) niż elektorat Tiszy (45%). W Polsce z kolei najwyższą świadomość wykazują wyborcy Konfederacji (55%), nieco mniej wyborcy PiS (50%) i KO (48%). Ciekawa zbieżność: w obu krajach to elektoraty bardziej konserwatywne lub nacjonalistyczne częściej kojarzą to symboliczne święto.

Podsumowanie: prawdziwa przyjaźń, ale nierówna

Dane z obu badań rysują spójny obraz: polsko-węgierska przyjaźń jest autentyczna — żadna ze stron nie patrzy na sąsiada z wrogością ani obojętnością. Ale nie jest symetryczna.

Węgrzy patrzą na Polskę z większą sympatią, lepiej znają polskie postaci historyczne i kulturowe, częściej mają polskich znajomych i rzadziej zostawiają pytanie o relację z sąsiadem bez odpowiedzi. Polacy z kolei wykazują większą ambiwalencję — częściowo wynikającą z politycznej polaryzacji, która sprawia, że pogląd na Węgry zależy niemal w całości od tego, na kogo się głosuje.

Jeśli ta przyjaźń miałaby mieć kierunek, na razie płynie bardziej z południa na północ. Węgrzy są wobec Polski bardziej entuzjastyczni — i lepiej poinformowani.

Jedno jest jednak niezmienne: w obu krajach przysłowie wciąż żyje, uśmiech na wzmiankę o sąsiedzie pojawia się naturalnie, a wzajemne stereotypy są przychylne. Na takim fundamencie można budować — pod warunkiem, że nie pozwoli się politykom zamienić go w pole bitwy.

Badanie polskie: Europion, n=813, reprezentatywna próba dorosłych Polaków (16+). Badanie węgierskie: Europion, n=1700, reprezentatywna próba dorosłych Węgrów (16+). Dane zebrane w 2026 r. Wartości procentowe są zaokrąglone do liczb całkowitych.

 

Hungary City

„Dwa bratanki” – 2026: Co Polacy naprawdę myślą o Węgrzech i Węgrach

Podsumowanie badań na podstawie ogólnopolskiego sondażu na reprezentatywnej próbie 813 dorosłych Polaków

Ogólnopolski sondaż na reprezentatywnej próbie 813 dorosłych Polaków pokazuje, jak Polacy postrzegają dzisiaj Węgry i Węgrów. Wyniki szkicują relację, która jest ciepła w duchu, ale zaskakująco płytka, jeśli chodzi o realny kontakt — i taką, w której tożsamość polityczna kształtuje postawy nie mniej niż historia czy geografia.

Przysłowie, które zna każdy — choć nie wszyscy wierzą w jego ducha

Stare przysłowie „Polak, Węgier – dwa bratanki, i do szabli, i do szklanki” jest głęboko zakorzenione w polskiej świadomości zbiorowej. Aż 70% respondentów deklaruje, że słyszało je wiele razy, a kolejne 16% mówi, że coś im ono przypomina. Jedynie 14% twierdzi, że słyszy je po raz pierwszy — i są to przede wszystkim osoby młode i gorzej wykształcone. W grupie wiekowej 16–29 lat aż 31% nigdy nie zetknęło się z tym powiedzeniem, podczas gdy wśród osób powyżej 60. roku życia odsetek ten wynosi zaledwie 5%. Wykształcenie również odgrywa tu rolę: 82% absolwentów wyższych uczelni zna je dobrze, w porównaniu z 57% wśród osób z wykształceniem podstawowym lub zawodowym. Mężczyźni (76%) znają je lepiej niż kobiety (65%).

Znanie słów to jednak co innego niż wierzenie w ich ducha. Zapytani, na ile zgadzają się z przesłaniem przysłowia, jedynie 37% Polaków wyraziło zgodę (24% „raczej się zgadza” i 14% „zdecydowanie się zgadza”). Najliczniejsza grupa — 39% — pozostaje na niezdecydowanej pozycji, a 24% wyraża pewien stopień niezgody. Wyraźnie widoczny jest podział polityczny: wśród wyborców PiS z powiedzeniem zgadza się 48%, a wśród wyborców Konfederacji odsetek ten rośnie do 54%. Wśród wyborców KO zgadza się z nim jedynie 24% — co odzwierciedla bardziej krytyczne nastawienie liberalnej części polskiej opinii publicznej wobec Węgier Orbána.

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 1 — Znajomość przysłowia polsko-węgierskiego (ogółem, n=813)

 

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja Polska

Wykres 2 — Zgodność z duchem przysłowia

Sojusznik, partner, przyjaciel — a może żaden z powyższych?

W kwestii roli Węgier w stosunkach międzynarodowych Polacy są bardziej pozytywni niż negatywni — choć najpopularniejszą odpowiedzią jest w pewnym sensie obojętność. Około 54% respondentów określiło Węgry w sposób pozytywny: jako przyjaciela (18%), partnera (17%) lub sojusznika (18%). Znacznie mniejsza część — 17% — wybrała określenia negatywne: rywal (4%), przeciwnik (10%) lub wróg (3%). Jednak aż 29% wybrało opcję „żadne z powyższych”, co sugeruje, że wielu Polaków nie ma po prostu jasnych geopolitycznych ram dla Węgier.

Podział partyjny w tej kwestii jest jednym z najbardziej uderzających wyników całego badania. Jedynie 6% wyborców KO uważa Węgry za przyjaciela, podczas gdy wśród wyborców PiS odsetek ten wynosi 25%, a wśród sympatyków Konfederacji aż 40%. Z kolei 27% wyborców KO określa Węgry mianem „przeciwnika” — pogląd ten podziela zaledwie 2% wyborców PiS. Krótko mówiąc: Węgry stały się polityczną zmienną polskich wojen kulturowych. To, jak postrzegamy Budapeszt, zależy niemal wyłącznie od tego, jak głosujemy w Warszawie.

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 3 — Postrzegana rola Węgier w stosunkach międzynarodowych

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 4 — „Przyjaciel” vs „przeciwnik”: wpływ poglądów politycznych na postrzeganie Węgier

Sympatyczni ludzie, obserwowani głównie z oddali

Na poziomie osobistym Polacy mają o Węgrach ciepły, choć dość ogólnikowy obraz. Najczęściej wybierane cechy to „gościnni” (27%), „przyjacielscy” (22%) i „patriotyczni” (21%), a dalej „pogodni” (16%) i „dumni” (16%). Cechy negatywne pojawiają się znacznie rzadziej: „chłodni” — 11%, „aroganccy” — 8%, „leniwi” — zaledwie 3%. Wyborcy KO (23,1%) i osoby powyżej 60. roku życia (16,8%) nieco częściej określali Węgrów jako „chłodnych”, natomiast sympatycy Konfederacji wyróżniali się wyjątkową zażyłością — 36% z nich wybrało określenie „przyjacielscy”.

Co ciekawe, tak pozytywny obraz Węgrów kształtuje się przy minimalnym rzeczywistym kontakcie. Aż 82% Polaków deklaruje, że nie ma żadnych węgierskich znajomych, przyjaciół ani krewnych. Tylko 13% zna jedną lub dwie takie osoby, a zaledwie 2% — ponad dziesięć. Młodsi Polacy mają nieco więcej takich kontaktów: w grupie 16–29 lat brak znajomych Węgrów deklaruje 72%, wobec 83% wśród osób po 60. roku życia.

Podobną prawidłowość widać w danych dotyczących podróży. Aż 62% Polaków nigdy nie było na Węgrzech, a większość tych, którzy odwiedzili ten kraj, zrobiła to tylko raz lub dwa razy (24%). Wykształcenie jest tu silnym predyktorem: 81% osób z wykształceniem podstawowym lub zawodowym nigdy nie było na Węgrzech, w porównaniu z 46% absolwentów wyższych uczelni. Co ciekawe, wyborcy KO są najczęściej podróżującymi do Węgier: nigdy tam nie było jedynie 45% z nich, w porównaniu z 61% wśród wyborców PiS — co sugeruje, że polityczna krytyka Węgier nie przekreśla chęci do ich odwiedzania.

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 5 — Cechy przypisywane Węgrom przez Polaków (pytanie wielokrotnego wyboru)

Wizerunek Węgier: kuchnia wygrywa, polityka dzieli

Respondenci oceniali siedem aspektów Węgier w skali od 1 („bardzo negatywnie”) do 5 („bardzo pozytywnie”). Wyniki ujawniają kraj o silnym miękkim wizerunku i twardszej krawędzi politycznej.

Na prowadzenie wysuwa się kuchnia węgierska: 59% respondentów oceniło ją pozytywnie (ocena 4 lub 5). Miasta i architektura Węgier uzyskały niemal identyczny wynik — 58% pozytywnych ocen. Kultura zebrała 54% pozytywnych ocen, natomiast piłka nożna — z wynikiem 37% pozytywnych — to aspekt wywołujący najwięcej wzruszeń ramionami: 49% oceniło ją jako „ani negatywnie, ani pozytywnie”. Wyniki gospodarcze Węgier plasują się pośrodku stawki: 38% ocen pozytywnych i 17% negatywnych.

Najbardziej kontrowersyjnym aspektem jest, bez zaskoczenia, węgierski rząd. To jedyna kategoria, w której odsetek ocen negatywnych jest wyjątkowo wysoki: 29% respondentów oceniło go negatywnie, w tym 15% nadało mu najniższą ocenę 1 z 5. Jednocześnie 36% ocen było pozytywnych. Podział przebiega według linii partyjnych z niemal matematyczną precyzją: 30% wyborców KO dało węgierskiemu rządowi najgorszy możliwy stopień, podczas gdy 23% wyborców PiS i 32% sympatyków Konfederacji nadało mu najwyższy. Marka Orbána jest w Polsce odbierana dokładnie tak, jak można się było spodziewać.

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 6 — Oceny różnych aspektów Węgier (% według kategorii odpowiedzi)

Eksport kultury: jedna kostka rządzi wszystkimi

Zapytani o znajomość sławnych Węgrów, Polacy wykazali skromną — i mocno zróżnicowaną wiekowo — wiedzę. Na czele listy stoi Ferenc Liszt z wynikiem 32% rozpoznawalności, jednak przepaść pokoleniowa jest ogromna: rozpoznaje go zaledwie 6% młodych w wieku 16–29 lat, natomiast w grupie 60+ odsetek ten wynosi 61%. Ernő Rubik zajmuje drugie miejsce z wynikiem 23%, a legenda piłkarska Ferenc Puskás jest znana 20% respondentów — z dużą różnicą płciową: zna go 30% mężczyzn i zaledwie 11% kobiet. Bélę Bartóka rozpoznaje 15% respondentów, Lajosa Kossutha — 11%. Noblista Albert Szentyörgyi jest znany 6% badanych, podczas gdy Ede Teller (4,0%), Mátyás Hunyadi (5,4%) i Ignác Semmelweis (3,6%) pozostają prawie nikomu nieznani.

W kategorii marek węgierskich Kostka Rubika nie ma sobie równych: 79% respondentów kojarzy ją jako markę węgierską — co czyni ją bardziej rozpoznawalną niż niejedno polskie dobro. Wino Tokáj uplasowało się na mocnym drugim miejscu z wynikiem 63%, przy czym w grupie 60+ odsetek ten rośnie do 86%, a wśród absolwentów — do 73%. Salami Pick jest znane 23% respondentów, a Porcelana Herend (14%), Prezi (10%) i Unicum (6%) wyraźnie pozostają w tyle. Młodsi respondenci częściej rozpoznają Prezi (18,6% w grupie 16–29 lat), co sygnalizuje więź z kulturą cyfrową, której inne marki nie mogą się pochwalić.

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 7 — Rozpoznawalność sławnych Węgrów wśród Polaków

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 8 — Rozpoznawalność węgierskich marek wśród Polaków

Dzień Przyjaźni, o którym połowa kraj nie słyszała

Badanie zamknęło się wymowną konkluzją: 56% Polaków nie słyszało o 23 marca — Dniu Przyjaźni Polsko-Węgierskiej. Świadomość tego święta jest wyższa wśród osób starszych (57,2% w grupie 60+ wie o tym dniu, w porównaniu z zaledwie 34% w grupie 16–29 lat) i mężczyzn (52% mężczyzn zna to święto, wobec 38% kobiet). Najwyższą świadomość spośród wszystkich ugrupowań politycznych wykazują sympatycy Konfederacji — 55% — choć i w tej grupie święto ledwo przekracza próg większości.

Dla przyjaźni rzekomo świętowanej po obu stronach granicy, święto, o którym nie słyszała ponad połowa społeczeństwa, wiele mówi o przepaści między symboliką polityczną a życiową rzeczywistością. Szerszy obraz wynikający z badań to potwierdza: Polacy i Węgrzy mogą być „dwoma bratankami” na poziomie mitologicznym, ale w praktyce jest to relacja między życzliwymi obcymi — podziwiającymi się z oddali, postrzegającymi siebie przez polityczny pryzmat, a zakorzenionymi we wzajemnej świadomości głównie dzięki Kostce Rubika i kieliszkowi tokąja.

Wytkres Węgry i Węgrzy - Percepcja PolskaWykres 9 — Świadomość Dnia Przyjaźni Polsko-Węgierskiej (23 marca)

Badanie przeprowadzono na ogólnopolskiej, reprezentatywnej próbie 813 dorosłych Polaków. Podane wartości procentowe odnoszą się do ważnych odpowiedzi na poszczególne pytania.

*Metodologia: Europion Polska zebrał dane wykorzystane do wyników 26 marca 2026 r., korzystając z mobilnej i internetowej aplikacji Europion. Wielkość próby wynosiła 813 osób, a wyniki są reprezentatywne dla populacji kraju powyżej 16 roku życia pod względem płci, grupy wiekowej, poziomu wykształcenia, typu osadnictwa i regionu Polski. W procedurze zapewnienia reprezentatywności wzięliśmy również pod uwagę wspomnienia respondentów dotyczące wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2024 r., a podziały dla powyższych obozów politycznych opierają się na tych wspomnieniach. Mniejsze różnice procentowe między segmentami demograficznymi próby a populacją bazową skorygowaliśmy poprzez ważenie. Margines błędu pomiarów wynosi 2,6%, tzn. przedstawione powyżej stosunki procentowe mogą różnić się maksymalnie o tyle od tego, co wynikałoby z badania wszystkich mieszkańców kraju powyżej 16 roku życia.