Polacy chcą czasu letniego

W nocy z 24 na 25 października cofamy zegarki. Zapytaliśmy 1 111 dorosłych Polaków, co powinno się stać ze zmianą czasu — i rozdzieliliśmy czas letni od zimowego, czego zwykle się nie robi. Okazało się, że przewaga wynosi niemal cztery do jednego.

Co roku o tej samej porze wraca ten sam temat i co roku kończy się tą samą liczbą: zdecydowana większość Polaków chce znieść zmianę czasu. Problem w tym, że z takiego wyniku nie wynika nic, co dałoby się zapisać w przepisach.

Bo znieść zmianę czasu można na dwa sposoby, a różnica między nimi byłaby odczuwalna przez cały rok. Zostajemy przy czasie letnim — i w grudniu wychodzimy do pracy, zanim zrobi się jasno. Zostajemy przy zimowym — i w czerwcu słońce w Warszawie wschodziłoby już około 3:14. To nie jest niuans dla specjalistów, tylko wybór między ciemniejszymi zimowymi porankami a bardzo wczesnym letnim świtem. I właśnie o ten wybór toczy się spór, którego pytanie „czy znieść zmianę czasu” w ogóle nie dotyka.

Dlatego w naszym badaniu zapytaliśmy wprost o trzy warianty. Pomiar zrealizowaliśmy w październiku, przed przestawieniem zegarków, na reprezentatywnej próbie dorosłych mieszkańców Polski.

Przewaga niemal cztery do jednego

Wykres 1. Co powinno się stać ze zmianą czasu w Polsce. Baza: wszyscy badani, n=1 111.

Czas letni przez cały rok wybiera 60 procent badanych. Czas zimowy — 16 procent. Obecną zmianę dwa razy do roku popiera 12 procent, a 13 procent nie ma zdania.

Zniesienia zmiany chce więc 75 procent, ale cztery piąte z nich mówi o tym samym wariancie. To rozróżnienie zmienia charakter wyniku: nie mamy do czynienia ze społeczeństwem, które wie tylko, czego nie chce, lecz z dość jednoznacznym wskazaniem.

Poparcie dla czasu letniego rośnie z wiekiem — od 49 procent w grupie 16–29 lat do 69 procent wśród osób po sześćdziesiątce. Różnica jest istotna statystycznie. Wykształcenie nie różnicuje odpowiedzi w ogóle: we wszystkich trzech grupach wynik mieści się między 59 a 60 procent.

Wykres 2. Odsetek wskazujący czas letni przez cały rok, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 111.

Dwie trzecie odczuwa przestawienie zegarków

Zmianę czasu odczuwa 67 procent badanych, przy czym 34 procent określa to jako wyraźne — potrzebują kilku dni, żeby wrócić do normy. Lekko odczuwa 33 procent, a 26 procent nie zauważa żadnej różnicy.

Kobiety deklarują silniejsze odczucie: 39 procent wobec 29 procent mężczyzn wskazuje wariant wyraźny. Różnica jest istotna statystycznie. Wiek nie różnicuje tej odpowiedzi — wbrew intuicji najstarsi nie znoszą zmiany gorzej niż najmłodsi.

Dokucza nie sama zmiana, tylko ciemność

Wykres 3. Co przeszkadza najbardziej po przejściu na czas zimowy. Pytanie wielokrotnego wyboru, maks. 2 wskazania. Baza: wszyscy badani, n=1 107.

Na pytanie o to, co przeszkadza najbardziej, ponad połowa badanych wskazuje wcześnie zapadający zmrok po pracy. Gorsze samopoczucie i mniej energii wybiera 29 procent, problemy ze snem 20 procent, a mniej okazji do aktywności na dworze 19 procent. Zamieszanie z godzinami spotkań i odbiorów dzieci wskazuje zaledwie 6 procent.

Hierarchia jest tu istotna. Największym problemem nie jest samo przestawienie zegarków ani wynikające z niego kłopoty organizacyjne, tylko ilość światła po godzinach pracy. A to dokładnie ten aspekt, który rozstrzyga wybór między czasem letnim a zimowym.

Wśród osób, które w ogóle odczuwają zmianę, odsetek wskazujący zmrok rośnie do 59 procent. Kobiety wybierają tę odpowiedź częściej niż mężczyźni — 56 wobec 46 procent.

Połowa Polaków przestawia swój dzień

Najmocniejszy wynik tego badania nie dotyczy opinii, tylko zachowania.

Wykres 4. Odsetek zmieniających coś w rozkładzie dnia z powodu wcześniejszego zmroku, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 103.

Z powodu wcześniejszego zmroku 51 procent badanych zmienia coś w swoim rozkładzie dnia. Najczęściej oznacza to wcześniejszy powrót do domu i rzadsze wychodzenie wieczorem (25 procent). Przeniesienie aktywności fizycznej na inną porę lub do pomieszczeń deklaruje 16 procent, a zmianę godzin pracy 11 procent. Nie zmienia nic 36 procent.

Skłonność do przestawiania dnia maleje z wiekiem: w grupie 16–29 lat deklaruje ją 58 procent, wśród osób po sześćdziesiątce 43 procent. Różnica jest istotna statystycznie. Częściej robią to też kobiety niż mężczyźni — 54 wobec 48 procent, przy czym konkretnie wcześniejszy powrót do domu wskazuje 29 procent kobiet i 20 procent mężczyzn.

Kto miałby o tym zdecydować

Odpowiedzi rozkładają się szeroko i żadna nie zbiera większości. Referendum wskazuje 26 procent, decyzję Unii Europejskiej wspólną dla wszystkich krajów 23 procent, samodzielną decyzję rządu 21 procent, a parlament po debacie publicznej 8 procent. Tylko 7 procent uważa, że nie ma potrzeby niczego rozstrzygać.

To pytanie różnicuje elektoraty najsilniej w całym badaniu. Decyzję na poziomie unijnym wskazuje 37 procent wyborców Koalicji Obywatelskiej wobec 16 procent wyborców Prawa i Sprawiedliwości. Referendum wybiera z kolei 36 procent wyborców Konfederacji wobec 18 procent wyborców KO. Obie różnice są istotne statystycznie.

Przekroje polityczne opieramy na deklarowanym głosowaniu i nie kalibrujemy ich do wyników wyborów, a liczebności podprób są niewielkie. Traktujemy je jako wskazanie kierunku, nie jako pomiar.

Co z tego wynika

Po pierwsze, Polacy mają konkretne zdanie, nie tylko niechęć. Trzy czwarte chce znieść zmianę, a cztery piąte z nich wskazuje ten sam wariant. Pytanie „czy znieść” tego nie pokazuje, bo zatrzymuje się o jeden krok za wcześnie.

Po drugie, spór dotyczy światła, nie zegarków. Najczęściej wskazywaną niedogodnością jest ciemność po pracy, a nie sam moment przestawienia ani wynikające z niego zamieszanie organizacyjne.

Po trzecie, to nie jest wyłącznie kwestia samopoczucia. Połowa badanych realnie przestawia swój dzień — wcześniej wraca, przenosi trening, zmienia godziny pracy. Dla branży fitness, oświetleniowej i dla pracodawców układających grafiki to wymierna zmiana zachowań, powtarzalna co roku.

Na koniec

Obowiązujące przepisy obejmują wyłącznie rok 2026, a decyzji o tym, co dalej, wciąż nie ma. Badanie nie rozstrzyga, który wariant byłby lepszy — na to pytanie opinia publiczna nie jest właściwym źródłem. Pokazuje natomiast, czego ludzie chcą i co im realnie przeszkadza, a to dwie rzeczy, które w tej dyskusji zwykle pozostają niezmierzone.

Pomiar powtórzymy tydzień po przestawieniu zegarków. Dopiero porównanie deklaracji sprzed zmiany z odczuciem po fakcie pokaże, na ile zapowiadane kłopoty z adaptacją się potwierdzają.

METODOLOGIA

Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 111 dorosłych mieszkańców Polski, przed przestawieniem zegarków. Dane ważone metodą IPF (raking) do struktury Narodowego Spisu Powszechnego 2021 (GUS) według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Efekt projektu (DEFF) 2,32; efektywna liczebność próby 478 obserwacji. Pytanie o to, co przeszkadza najbardziej, pozwalało na dwa wskazania, więc odsetki nie sumują się do 100 — średnia liczba wskazań wyniosła 1,41. Przekroje według deklarowanych preferencji politycznych nie są kalibrowane do wyników wyborów i mają charakter kierunkowy.

UDOSTĘPNIJ TE DANE

Jeśli uważasz, że te liczby powinny trafić dalej — do dziennikarzy piszących o zmianie czasu, do pracodawców planujących grafiki, do osób zajmujących się zdrowiem i rytmem dobowym — prześlij ten materiał albo zacytuj go u siebie. Prosimy jedynie o podanie źródła i wielkości próby.

Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager, Europion Polska
· +48 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn