Posts

Rachunki za energię największą obawą finansową Polaków na nadchodzący rok

Rachunki za energię i ogrzewanie wskazuje jako największą obawę finansową na przyszły rok 37 proc. badanych. To ponad dwukrotnie więcej niż druga w kolejności odpowiedź, czyli wzrost cen żywności — 17 proc. Pozostałe kategorie uzyskują wyniki jednocyfrowe lub nieznacznie powyżej dziesięciu procent.

Rozkład odpowiedzi

Pytanie brzmiało: „Co najbardziej niepokoi Pana/Panią finansowo w przyszłym roku?”. Respondenci wybierali jedną odpowiedź spośród siedmiu.

Wykres 1. Rozkład odpowiedzi w całej próbie. Podstawa: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Po rachunkach za energię i cenach żywności kolejne miejsca zajmują koszty mieszkania lub raty kredytu — 11 proc., utrata pracy lub spadek dochodów — 10 proc., oraz koszty leczenia i opieki — 9 proc. Odpowiedź „nic szczególnie mnie nie niepokoi” wybiera 5 proc. badanych, a 12 proc. nie potrafi wskazać żadnej z kategorii.

Łącznie koszty utrzymania — rachunki za energię oraz ceny żywności — wskazuje 54 proc. badanych. Kategorie związane z sytuacją indywidualną, czyli mieszkanie, praca i zdrowie, uzyskują razem 30 proc.

Wiek: ta sama obawa główna, różne obawy drugiego planu

Rachunki za energię pozostają odpowiedzią najczęściej wybieraną w każdej grupie wiekowej. Odsetek wskazań rośnie wraz z wiekiem — od 29 proc. w grupie 16–29 lat do 41 proc. wśród osób po sześćdziesiątce — ale różnica między skrajnymi grupami nie przekracza progu istotności statystycznej.

Istotne statystycznie różnice pojawiają się przy dwóch innych kategoriach.

Wykres 2. Koszty mieszkania i koszty leczenia według wieku. Podstawa: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Koszty mieszkania lub raty kredytu wskazuje 15 proc. osób w wieku 16–29 lat i 4 proc. osób po sześćdziesiątce. Odwrotny kierunek przyjmują koszty leczenia i opieki: 14 proc. w grupie 60+ wobec 8 proc. wśród najmłodszych badanych.

Utratę pracy lub spadek dochodów wskazuje 14 proc. osób w wieku 16–29 lat i 4 proc. osób po sześćdziesiątce. Rozkład tej odpowiedzi w grupach środkowych nie układa się jednak liniowo — najwyższy wynik odnotowano w grupie 40–49 lat (17 proc.), najniższy w grupie 30–39 lat (8 proc.).

Płeć: brak istotnych różnic

Odpowiedzi kobiet i mężczyzn rozkładają się niemal identycznie. Rachunki za energię wskazuje 37 proc. kobiet i 37 proc. mężczyzn.

Wykres 3. Rozkład odpowiedzi według płci. Podstawa: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Największa odnotowana różnica dotyczy wzrostu cen żywności — 19 proc. wśród kobiet wobec 15 proc. wśród mężczyzn. Nie przekracza ona progu istotności statystycznej. Pozostałe kategorie różnią się o jeden punkt procentowy lub mniej.

Odpowiedź „nic szczególnie mnie nie niepokoi” wybiera 7 proc. mężczyzn i 4 proc. kobiet. Ta różnica również nie jest istotna statystycznie.

Metodologia

Badanie zrealizowane przez Europion Polska metodą CAWI na panelu mobilnym i internetowym w listopadzie 2026 na próbie n=1131 dorosłych Polaków, którzy odpowiedzieli na to pytanie. Dane ważone metodą IPF do struktury populacji Polski według GUS NSP 2021 w pięciu wymiarach: płeć, wiek, wykształcenie, wielkość miejscowości i makroregion. Wartości zaokrąglone do pełnych punktów procentowych, dlatego sumy mogą różnić się od 100 proc. Istotność różnic weryfikowana testem dla dwóch proporcji przy poziomie ufności 95 proc., z uwzględnieniem efektu projektowego.

Europion Polska · Lidia Przybysławska, Country Manager
· web.europion.pl

Dziesięć złotych. Tyle wynosi granica, za którą Polacy przestają akceptować koszt dostawy

Dla 70 proc. badanych maksymalna akceptowalna kwota za dostawę przy zamówieniu za 150 zł nie przekracza 10 zł. Jednocześnie 84 proc. przyznaje, że dorzucało coś do koszyka tylko po to, żeby dostawa była darmowa.

Gdzie przebiega próg

Zapytaliśmy o maksymalną kwotę za dostawę przy zamówieniu o wartości około 150 zł. Wartość koszyka podaliśmy celowo — bez niej odpowiedzi byłyby nieporównywalne, bo akceptowalny koszt dostawy zależy od tego, ile kosztuje samo zamówienie.

▪ Nic, tylko darmowa dostawa — 29 proc.

▪ Do 5 zł — 12 proc.

▪ 6–10 zł — 30 proc.

▪ 11–15 zł — 21 proc.

▪ 16–25 zł — 6 proc.

▪ Powyżej 25 zł — 3 proc.

Granicą 10 zł zamyka się 70 proc. rynku. Powyżej 15 zł gotowych jest zapłacić 9 proc. badanych.

Warto zwrócić uwagę na strukturę tych odpowiedzi. Grupa oczekująca wyłącznie darmowej dostawy to 29 proc., ale nie jest to kategoria najliczniejsza — przedział 6–10 zł wskazuje 30 proc. Większość rynku akceptuje więc koszt dostawy pod warunkiem, że pozostaje kwotą jednocyfrową.

Wykres 1. Maksymalna akceptowalna kwota za dostawę przy zamówieniu za około 150 zł. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Wiek dzieli najmocniej

Kwotę od 11 zł wzwyż akceptuje 46 proc. osób w wieku 16–29 lat i 20 proc. osób po sześćdziesiątce. Odpowiedź „nic, tylko darmowa dostawa” wybiera natomiast 39 proc. najstarszych i 16 proc. najmłodszych. Obie różnice są istotne statystycznie.

Wykres 2. Próg akceptacji kosztu dostawy według wieku. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Druga istotna różnica dotyczy wykształcenia i biegnie odwrotnie, niż można by zakładać. Kwotę od 11 zł akceptuje 36 proc. osób bez matury i 23 proc. osób z dyplomem. Płeć i wielkość miejscowości nie różnicują odpowiedzi w sposób istotny statystycznie.

Drugie pytanie: koszyk, który rośnie

W tej samej fali zapytaliśmy, czy badanym zdarzyło się dorzucić coś do koszyka tylko po to, żeby dostawa była darmowa.

▪ Tak, często — 37 proc.

▪ Tak, kilka razy — 39 proc.

▪ Tak, raz — 8 proc.

▪ Nie — 11 proc.

▪ Nie pamiętam — 5 proc.

Przyznaje się do tego 84 proc. badanych, a 37 proc. robi to często. Grupa, która nigdy tego nie zrobiła, to 11 proc.

Wykres 3. Dokładanie do koszyka dla darmowej dostawy. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Tutaj także najwyraźniej różnicuje wiek i wykształcenie. Zachowanie to deklaruje 95 proc. osób w wieku 30–39 lat i 75 proc. osób po sześćdziesiątce, a także 93 proc. osób z dyplomem wobec 75 proc. osób bez matury. Obie różnice są istotne statystycznie. Kobiety częściej niż mężczyźni wskazują odpowiedź „często” — 42 wobec 32 proc., również istotnie.

Zestawienie obu pytań

Wśród osób, które deklarują, że akceptują wyłącznie darmową dostawę, 82 proc. przyznaje, że dokładało coś do koszyka, żeby ją uzyskać. W tej grupie odpowiedź „często” wskazuje 49 proc., najwięcej ze wszystkich progów cenowych.

Oba pytania opisują więc to samo zachowanie z dwóch stron: deklarowaną niechęć do płacenia za wysyłkę i gotowość do powiększenia zamówienia, żeby jej uniknąć. Badanie mierzy deklaracje, nie dane transakcyjne, i nie rozstrzyga, o ile realnie rośnie wartość takiego koszyka.

O BADANIU

Badanie zrealizowane przez Europion Polska (Opinio Institute Kft.) w listopadzie 2026, CAWI, panel mobilny i web, na reprezentatywnej próbie 1 025 dorosłych mieszkańców Polski (16+). Dane ważone metodą IPF do struktury GUS NSP 2021 według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Podstawa procentowania: respondenci, którzy odpowiedzieli na dane pytanie. Jedna odpowiedź do wyboru w obu pytaniach. Wartości zaokrąglone do liczb całkowitych. Różnice między grupami przetestowano na poziomie istotności 0,05; w tekście opisano jako istotne wyłącznie te, które ten próg przekroczyły.

Europion Polska · badania opinii publicznej i rynku
· +48 507 039 644 · www.europion.pl

Dziewięciu na dziesięciu Polaków sprawdza opinie przed zakupem w internecie

Czytanie recenzji przestało być zachowaniem części klientów. W badaniu Europion Polska na reprezentatywnej próbie 1 029 dorosłych Polaków tylko 4 proc. zadeklarowało, że nie robi tego nigdy.

Rozkład odpowiedzi

Zapytaliśmy wprost: czy przed zakupem w internecie czytasz opinie innych klientów?

▪ Zawsze — 32 proc.

▪ Często — 37 proc.

▪ Czasami — 22 proc.

▪ Rzadko — 6 proc.

▪ Nigdy — 4 proc.

Zawsze lub często sięga po opinie 69 proc. badanych. Grupa, która robi to rzadko albo wcale, to 10 proc.

Wykres 1. Częstotliwość czytania opinii przed zakupem w internecie. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Wiek nie układa się tak, jak można by zakładać

Najniższe zaangażowanie nie występuje wśród najstarszych, tylko wśród najmłodszych. W grupie 16–29 lat 15 proc. czyta opinie rzadko lub nigdy, podczas gdy w grupie 30–39 lat jest to 2 proc. Różnica jest istotna statystycznie.

Po trzydziestce odsetek osób czytających zawsze lub często osiąga najwyższy poziom w całym badaniu — 76 proc. W grupie 16–29 lat wynosi 65 proc., a wśród osób po sześćdziesiątce 66 proc.

Wykres 2. Częstotliwość czytania opinii według wieku. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Wykształcenie różnicuje odpowiedź „zawsze”

Deklarację czytania opinii za każdym razem najczęściej wybierają osoby bez matury — 40 proc. Wśród osób z maturą jest to 25 proc., a wśród osób z dyplomem 29 proc. Różnica między grupą bez matury a grupą z maturą jest istotna statystycznie.

Na poziomie łącznym różnice znikają. Odpowiedzi „zawsze” i „często” razem mieszczą się we wszystkich trzech grupach wykształcenia między 68 a 71 proc.

Wykres 3. Częstotliwość czytania opinii według wykształcenia. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Płeć i miejsce zamieszkania

Rzadko lub nigdy czyta opinie 13 proc. mężczyzn i 7 proc. kobiet. Różnica jest istotna statystycznie. W przekroju wielkości miejscowości odpowiedź „zawsze” najczęściej wskazują mieszkańcy wsi (36 proc.), najrzadziej mieszkańcy dużych miast (25 proc.), ale ta różnica nie osiąga progu istotności.

Co to oznacza dla sprzedaży online

Warstwa opinii obsługuje dziś niemal cały rynek, a nie wybrany segment. Przy 90 proc. klientów, którzy przynajmniej czasem je sprawdzają, kompletność i sposób prezentacji recenzji przestają być elementem interfejsu, a stają się częścią ścieżki zakupowej.

W tej samej fali zapytaliśmy również, jaka część opinii o produktach w internecie jest według badanych prawdziwa.

▪ Zdecydowana większość — 26 proc.
▪ Mniej więcej połowa — 46 proc.
▪ Mniejszość — 13 proc.
▪ Prawie żadne — 4 proc.
▪ Trudno powiedzieć — 11 proc.

Że prawdziwa jest co najwyżej połowa opinii, uważa 63 proc. badanych. Pełne zaufanie, czyli odpowiedź „zdecydowana większość“, wybiera 26 proc.

Zestawienie z poprzednim pytaniem wygląda tak: opinie czyta 90 proc. Polaków, a wierzy im w większości co czwarty.

Co ciekawe, osoby, które czytają opinie najczęściej, ufają im wyraźnie bardziej. Wśród czytających zawsze lub często 35 proc. uważa, że prawdziwa jest zdecydowana większość opinii. Wśród tych, którzy nie czytają prawie wcale, jest to 5 proc., a 25 proc. z nich odpowiada „prawie żadne“. Obie różnice są istotne statystycznie.

W przekrojach demograficznych widać jeszcze dwie rzeczy. Mieszkańcy wsi częściej niż mieszkańcy miast średnich uważają, że opinie są w większości prawdziwe — 32 wobec 17 proc. W grupie 30–39 lat jest to 31 proc., a w grupie 50–59 lat 18 proc.

O BADANIU

Badanie zrealizowane przez Europion Polska (Opinio Institute Kft.) w listopadzie 2026, CAWI, panel mobilny i web, na reprezentatywnej próbie 1 029 dorosłych mieszkańców Polski (16+). Dane ważone metodą IPF do struktury GUS NSP 2021 według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Podstawa procentowania: respondenci, którzy odpowiedzieli na pytanie. Wartości zaokrąglone do liczb całkowitych. Różnice między grupami przetestowano na poziomie istotności 0,05; w tekście opisano jako istotne wyłącznie te, które ten próg przekroczyły.

Europion Polska · badania opinii publicznej i rynku
· +48 507 039 644 · www.europion.pl

Połowa z nas płaci za coś, czego nie używa. Polacy policzyli swoje subskrypcje

Co najmniej jedną aktywną subskrypcję ma 57 proc. dorosłych Polaków, a 22 proc. ma ich trzy lub więcej. Siedem procent nie potrafi podać liczby. Wśród osób, które jakąkolwiek subskrypcję mają, 48 proc. przyznaje, że w ostatnim roku płaciło za usługę, z której praktycznie nie korzystało.

Trzydzieści sześć procent nie ma żadnej

Pierwsze pytanie brzmiało prosto: ile masz dziś aktywnych płatnych subskrypcji.

▪ Żadnej — 36 proc.

▪ 1–2 — 35 proc.

▪ 3–4 — 16 proc.

▪ 5–6 — 5 proc.

▪ 7 lub więcej — 2 proc.

▪ Nie wiem dokładnie — 7 proc.

Co najmniej jedną subskrypcję ma 57 proc. badanych. Trzy lub więcej — 22 proc., czyli mniej więcej co piąty dorosły Polak.

Wykres 1. Liczba aktywnych płatnych subskrypcji. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Siedem procent nie wie, za ile płaci

Odpowiedź „nie wiem dokładnie” wybrało 7 proc. badanych, a w grupach 50–59 i 60+ po 10 proc.

W tej grupie 41 proc. przyznaje jednocześnie, że nie sprawdza, za co płaci. Dla porównania: wśród osób, które potrafiły podać liczbę swoich subskrypcji, odsetek niesprawdzających wynosi od 3 do 6 proc.

Wiek dzieli najmocniej

Trzy subskrypcje lub więcej ma 37 proc. osób w wieku 16–29 lat i 11 proc. osób po sześćdziesiątce. Różnica jest istotna statystycznie. W najstarszej grupie 53 proc. nie ma żadnej subskrypcji, w najmłodszej — 22 proc.

Ciekawie wygląda grupa 30–39 lat. To w niej najwięcej osób ma jedną lub dwie subskrypcje (49 proc.) i najmniej osób nie potrafi podać liczby (2 proc.). Jest to zarazem grupa o najniższym odsetku odpowiedzi „żadnej” razem z najmłodszymi — po 22 proc.

Wykres 2. Liczba subskrypcji według wieku. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Dwadzieścia punktów różnicy między regionami

W przekroju siedmiu makroregionów GUS rozpiętość jest wyraźna. Bez żadnej subskrypcji jest 49 proc. mieszkańców makroregionu wschodniego i 29 proc. mieszkańców makroregionu północnego. Różnica jest istotna statystycznie.

Trzy subskrypcje lub więcej deklaruje 29 proc. mieszkańców makroregionu południowo-zachodniego i 14 proc. mieszkańców makroregionów centralnego oraz wschodniego.

Wykres 3. Liczba subskrypcji według makroregionów GUS. Baza: wszyscy badani, którzy odpowiedzieli na pytanie.

Ten sam podział widać w wykształceniu i wielkości miejscowości. Żadnej subskrypcji nie ma 45 proc. osób bez matury i 29 proc. osób z dyplomem; trzy lub więcej ma odpowiednio 16 i 30 proc. Różnica jest istotna statystycznie. W dużych miastach bez subskrypcji jest 24 proc. badanych, na wsi 43 proc.

Drugie pytanie: płacę, ale nie korzystam

W tej samej fali zapytaliśmy, czy w ostatnim roku badani płacili za subskrypcję, z której praktycznie nie korzystali. W całej próbie przyznaje to 36 proc., ale ta liczba obejmuje też osoby, które żadnej subskrypcji nie mają.

Po zawężeniu bazy do osób posiadających subskrypcję odsetek rośnie do 48 proc. Za jedną taką usługę płaciło 28 proc., za kilka — 19 proc. Że nie płacili za nic nieużywanego, deklaruje 47 proc., a 5 proc. odpowiada, że nie sprawdza.

Odsetek rośnie wraz z liczbą subskrypcji. Wśród osób z jedną lub dwoma wynosi 41 proc., wśród osób z trzema lub czterema — 61 proc., a wśród osób z pięcioma lub sześcioma — 65 proc.

W przekroju wiekowym, na bazie osób posiadających subskrypcje, płacenie za nieużywaną usługę deklaruje 60 proc. osób w wieku 30–39 lat i 32 proc. osób po sześćdziesiątce.

O BADANIU

Badanie zrealizowane przez Europion Polska (Opinio Institute Kft.) w listopadzie 2026, CAWI, panel mobilny i web, na reprezentatywnej próbie 1 052 dorosłych mieszkańców Polski (16+). Dane ważone metodą IPF do struktury GUS NSP 2021 według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Podstawa procentowania: respondenci, którzy odpowiedzieli na dane pytanie. Wartości zaokrąglone do liczb całkowitych. Baza zawężona: osoby posiadające co najmniej jedną subskrypcję, n=682 — podana przy odpowiednich wynikach. Różnice między grupami przetestowano na poziomie istotności 0,05.

Europion Polska · badania opinii publicznej i rynku
· +48 507 039 644 · www.europion.pl

Polacy chcą czasu letniego

W nocy z 24 na 25 października cofamy zegarki. Zapytaliśmy 1 111 dorosłych Polaków, co powinno się stać ze zmianą czasu — i rozdzieliliśmy czas letni od zimowego, czego zwykle się nie robi. Okazało się, że przewaga wynosi niemal cztery do jednego.

Co roku o tej samej porze wraca ten sam temat i co roku kończy się tą samą liczbą: zdecydowana większość Polaków chce znieść zmianę czasu. Problem w tym, że z takiego wyniku nie wynika nic, co dałoby się zapisać w przepisach.

Bo znieść zmianę czasu można na dwa sposoby, a różnica między nimi byłaby odczuwalna przez cały rok. Zostajemy przy czasie letnim — i w grudniu wychodzimy do pracy, zanim zrobi się jasno. Zostajemy przy zimowym — i w czerwcu słońce w Warszawie wschodziłoby już około 3:14. To nie jest niuans dla specjalistów, tylko wybór między ciemniejszymi zimowymi porankami a bardzo wczesnym letnim świtem. I właśnie o ten wybór toczy się spór, którego pytanie „czy znieść zmianę czasu” w ogóle nie dotyka.

Dlatego w naszym badaniu zapytaliśmy wprost o trzy warianty. Pomiar zrealizowaliśmy w październiku, przed przestawieniem zegarków, na reprezentatywnej próbie dorosłych mieszkańców Polski.

Przewaga niemal cztery do jednego

Wykres 1. Co powinno się stać ze zmianą czasu w Polsce. Baza: wszyscy badani, n=1 111.

Czas letni przez cały rok wybiera 60 procent badanych. Czas zimowy — 16 procent. Obecną zmianę dwa razy do roku popiera 12 procent, a 13 procent nie ma zdania.

Zniesienia zmiany chce więc 75 procent, ale cztery piąte z nich mówi o tym samym wariancie. To rozróżnienie zmienia charakter wyniku: nie mamy do czynienia ze społeczeństwem, które wie tylko, czego nie chce, lecz z dość jednoznacznym wskazaniem.

Poparcie dla czasu letniego rośnie z wiekiem — od 49 procent w grupie 16–29 lat do 69 procent wśród osób po sześćdziesiątce. Różnica jest istotna statystycznie. Wykształcenie nie różnicuje odpowiedzi w ogóle: we wszystkich trzech grupach wynik mieści się między 59 a 60 procent.

Wykres 2. Odsetek wskazujący czas letni przez cały rok, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 111.

Dwie trzecie odczuwa przestawienie zegarków

Zmianę czasu odczuwa 67 procent badanych, przy czym 34 procent określa to jako wyraźne — potrzebują kilku dni, żeby wrócić do normy. Lekko odczuwa 33 procent, a 26 procent nie zauważa żadnej różnicy.

Kobiety deklarują silniejsze odczucie: 39 procent wobec 29 procent mężczyzn wskazuje wariant wyraźny. Różnica jest istotna statystycznie. Wiek nie różnicuje tej odpowiedzi — wbrew intuicji najstarsi nie znoszą zmiany gorzej niż najmłodsi.

Dokucza nie sama zmiana, tylko ciemność

Wykres 3. Co przeszkadza najbardziej po przejściu na czas zimowy. Pytanie wielokrotnego wyboru, maks. 2 wskazania. Baza: wszyscy badani, n=1 107.

Na pytanie o to, co przeszkadza najbardziej, ponad połowa badanych wskazuje wcześnie zapadający zmrok po pracy. Gorsze samopoczucie i mniej energii wybiera 29 procent, problemy ze snem 20 procent, a mniej okazji do aktywności na dworze 19 procent. Zamieszanie z godzinami spotkań i odbiorów dzieci wskazuje zaledwie 6 procent.

Hierarchia jest tu istotna. Największym problemem nie jest samo przestawienie zegarków ani wynikające z niego kłopoty organizacyjne, tylko ilość światła po godzinach pracy. A to dokładnie ten aspekt, który rozstrzyga wybór między czasem letnim a zimowym.

Wśród osób, które w ogóle odczuwają zmianę, odsetek wskazujący zmrok rośnie do 59 procent. Kobiety wybierają tę odpowiedź częściej niż mężczyźni — 56 wobec 46 procent.

Połowa Polaków przestawia swój dzień

Najmocniejszy wynik tego badania nie dotyczy opinii, tylko zachowania.

Wykres 4. Odsetek zmieniających coś w rozkładzie dnia z powodu wcześniejszego zmroku, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 103.

Z powodu wcześniejszego zmroku 51 procent badanych zmienia coś w swoim rozkładzie dnia. Najczęściej oznacza to wcześniejszy powrót do domu i rzadsze wychodzenie wieczorem (25 procent). Przeniesienie aktywności fizycznej na inną porę lub do pomieszczeń deklaruje 16 procent, a zmianę godzin pracy 11 procent. Nie zmienia nic 36 procent.

Skłonność do przestawiania dnia maleje z wiekiem: w grupie 16–29 lat deklaruje ją 58 procent, wśród osób po sześćdziesiątce 43 procent. Różnica jest istotna statystycznie. Częściej robią to też kobiety niż mężczyźni — 54 wobec 48 procent, przy czym konkretnie wcześniejszy powrót do domu wskazuje 29 procent kobiet i 20 procent mężczyzn.

Kto miałby o tym zdecydować

Odpowiedzi rozkładają się szeroko i żadna nie zbiera większości. Referendum wskazuje 26 procent, decyzję Unii Europejskiej wspólną dla wszystkich krajów 23 procent, samodzielną decyzję rządu 21 procent, a parlament po debacie publicznej 8 procent. Tylko 7 procent uważa, że nie ma potrzeby niczego rozstrzygać.

To pytanie różnicuje elektoraty najsilniej w całym badaniu. Decyzję na poziomie unijnym wskazuje 37 procent wyborców Koalicji Obywatelskiej wobec 16 procent wyborców Prawa i Sprawiedliwości. Referendum wybiera z kolei 36 procent wyborców Konfederacji wobec 18 procent wyborców KO. Obie różnice są istotne statystycznie.

Przekroje polityczne opieramy na deklarowanym głosowaniu i nie kalibrujemy ich do wyników wyborów, a liczebności podprób są niewielkie. Traktujemy je jako wskazanie kierunku, nie jako pomiar.

Co z tego wynika

Po pierwsze, Polacy mają konkretne zdanie, nie tylko niechęć. Trzy czwarte chce znieść zmianę, a cztery piąte z nich wskazuje ten sam wariant. Pytanie „czy znieść” tego nie pokazuje, bo zatrzymuje się o jeden krok za wcześnie.

Po drugie, spór dotyczy światła, nie zegarków. Najczęściej wskazywaną niedogodnością jest ciemność po pracy, a nie sam moment przestawienia ani wynikające z niego zamieszanie organizacyjne.

Po trzecie, to nie jest wyłącznie kwestia samopoczucia. Połowa badanych realnie przestawia swój dzień — wcześniej wraca, przenosi trening, zmienia godziny pracy. Dla branży fitness, oświetleniowej i dla pracodawców układających grafiki to wymierna zmiana zachowań, powtarzalna co roku.

Na koniec

Obowiązujące przepisy obejmują wyłącznie rok 2026, a decyzji o tym, co dalej, wciąż nie ma. Badanie nie rozstrzyga, który wariant byłby lepszy — na to pytanie opinia publiczna nie jest właściwym źródłem. Pokazuje natomiast, czego ludzie chcą i co im realnie przeszkadza, a to dwie rzeczy, które w tej dyskusji zwykle pozostają niezmierzone.

Pomiar powtórzymy tydzień po przestawieniu zegarków. Dopiero porównanie deklaracji sprzed zmiany z odczuciem po fakcie pokaże, na ile zapowiadane kłopoty z adaptacją się potwierdzają.

METODOLOGIA

Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 111 dorosłych mieszkańców Polski, przed przestawieniem zegarków. Dane ważone metodą IPF (raking) do struktury Narodowego Spisu Powszechnego 2021 (GUS) według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Efekt projektu (DEFF) 2,32; efektywna liczebność próby 478 obserwacji. Pytanie o to, co przeszkadza najbardziej, pozwalało na dwa wskazania, więc odsetki nie sumują się do 100 — średnia liczba wskazań wyniosła 1,41. Przekroje według deklarowanych preferencji politycznych nie są kalibrowane do wyników wyborów i mają charakter kierunkowy.

UDOSTĘPNIJ TE DANE

Jeśli uważasz, że te liczby powinny trafić dalej — do dziennikarzy piszących o zmianie czasu, do pracodawców planujących grafiki, do osób zajmujących się zdrowiem i rytmem dobowym — prześlij ten materiał albo zacytuj go u siebie. Prosimy jedynie o podanie źródła i wielkości próby.

Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager, Europion Polska
· +48 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn

Kierowcy nie rezygnują z jazdy. Optymalizują ją

Paliwa podrożały o ponad jedną trzecią rok do roku i to one wypchnęły inflację powyżej czterech procent. Zapytaliśmy 1 173 dorosłych Polaków, co ten wzrost realnie zmienił. Dwie trzecie kierowców ograniczyło jazdę, ale najczęstszą reakcją nie jest rezygnacja z podróży, tylko jej optymalizacja.

Wrzesień zamknął się wzrostem cen paliw o 36 procent rok do roku. To właśnie ta kategoria odpowiada za powrót inflacji powyżej czterech procent, a ceny maksymalne benzyny przekroczyły 7 złotych za litr.

Statystyka mówi, o ile drożej. Dane sprzedażowe reagują z opóźnieniem i mieszają wiele efektów naraz, więc nie da się z nich odczytać momentu, w którym konkretny kierowca podejmuje decyzję.

Zapytaliśmy więc wprost. W październiku zbadaliśmy reprezentatywną próbę dorosłych mieszkańców Polski: czy ograniczyli jazdę, co zmienili przy dystrybutorze, przy jakiej cenie zrezygnują z części podróży, na czym oszczędzają i kto ich zdaniem powinien zareagować. Samochód prowadzi 73 procent badanych i to na tej grupie liczymy wszystkie wyniki dotyczące zachowań kierowców.

Dwie trzecie kierowców ograniczyło jazdę

Wśród kierowców 31 procent ograniczyło liczbę przejazdów wyraźnie, a kolejne 32 procent jeździ trochę rzadziej. Razem 64 procent zmieniło zachowanie. Pozostałe 31 procent nie zmieniło nic, choć zauważa wyższe koszty — i to jest grupa najbliżej progu kolejnej decyzji.

Skala ograniczeń rośnie wraz z oddalaniem się od dużych miast. W miastach powyżej 200 tysięcy mieszkańców przejazdy wyraźnie ograniczyło 20 procent kierowców, na wsi 35 procent — różnica istotna statystycznie. Na wsi alternatywy dla samochodu praktycznie nie ma, więc oszczędność musi wziąć się z samej jazdy.

Przy dystrybutorze zmienił się rytm, nie adres

Najciekawszy wynik badania dotyczy tego, co kierowcy zrobili na stacji.

Wykres 1. Co kierowcy zmienili w sposobie tankowania. Baza: kierowcy, n=894.

Najczęstszą reakcją nie jest zmiana stacji, tylko zmiana porcji. Tankowanie mniejszych ilości częściej deklaruje 24 procent kierowców — więcej niż migrację do tańszych stacji, którą wskazuje 20 procent. Z rabatów i aplikacji korzysta 21 procent, a na tańszy rodzaj paliwa przeszło 12 procent.

Nic nie zmieniło 23 procent, co oznacza, że ponad trzy czwarte kierowców zmodyfikowało swoje zachowanie przy dystrybutorze.

Gdzie przebiega granica

Cenę, przy której kierowca zostawi auto w garażu, trzeba zmierzyć — nie wyczyta się jej z żadnych danych rynkowych.

Wykres 2. Przy jakiej cenie za litr kierowcy zrezygnowaliby z części podróży. Baza: kierowcy, n=897.

Osiemnaście procent kierowców deklaruje, że już zrezygnowało z części podróży przy obecnych cenach. Dalej rozkład jest równomierny: 9 procent wskazuje 7,50 złotego, 15 procent 8 złotych, 14 procent 9 złotych, a 20 procent dopiero 10 złotych lub więcej.

Najważniejsza jest jednak ostatnia liczba. Dla 24 procent kierowców cena nie wpłynie na decyzje w ogóle, bo samochód jest im niezbędny. To jedna czwarta rynku całkowicie nieelastyczna cenowo — segment, który nie zmieni zachowania nawet przy dalszych podwyżkach.

Ta grupa ma wyraźny profil: wśród kierowców 50–59 lat obejmuje 36 procent, wśród osób 16–29 lat zaledwie 14 procent, a różnica jest istotna statystycznie. Rośnie też na wsi — 28 procent wobec 18 procent w dużych miastach — choć ta druga różnica mieści się w granicach błędu.

Optymalizacja przed rezygnacją

Wykres 3. Na czym kierowcy oszczędzają w pierwszej kolejności. Baza: kierowcy, n=905.

Hierarchia reakcji jest jednoznaczna. Prawie dwa razy więcej kierowców łączy kilka spraw w jeden przejazd (39 procent) niż przesiada się na komunikację lub rower (20 procent). Z krótszych wyjazdów weekendowych rezygnuje 17 procent, a 11 procent tnie wydatki w innych kategoriach, żeby utrzymać mobilność.

Przesiadka na komunikację jest przy tym wyraźnie miejska: 24 procent kierowców w dużych miastach wobec 11 procent na wsi, różnica istotna statystycznie. Mówi ona jednak głównie o dostępności oferty, nie o gotowości ludzi.

Czego spodziewają się na zimę

Przewidywania są pesymistyczne, ale nie dramatyczne. Dalszych wzrostów spodziewa się 47 procent badanych — przy czym 22 procent sądzi, że będą wyraźne, a 24 procent, że powolne. Stabilizację przewiduje 17 procent, spadki łącznie 11 procent. Co czwarty nie ma zdania.

Rachunek wystawiony rządowi

Wykres 4. Kto powinien zareagować na rosnące ceny paliw. Baza: wszyscy badani, n=1 159.

Jedna trzecia badanych oczekuje obniżki akcyzy lub VAT na paliwa. Kolejne 14 procent chce kontroli cen lub marż — również po stronie rządu. Łącznie pod adresem państwa kierowanych jest 47 procent oczekiwań. Spółki paliwowe miałyby obniżyć własne marże zdaniem 15 procent, a Unia Europejska zmienić politykę energetyczną zdaniem 10 procent.

Tylko 5 procent badanych uważa, że nikt nie powinien reagować, bo ceny ustala rynek. To jedna z najniższych wartości w całym badaniu.

Oczekiwanie obniżki podatków dzieli przy tym elektoraty wyraźniej niż cokolwiek innego w tym pomiarze. Wskazuje je 42 procent wyborców Prawa i Sprawiedliwości, 38 procent wyborców Konfederacji i 38 procent osób niegłosujących, wobec 20 procent wyborców Koalicji Obywatelskiej. Różnice są istotne statystycznie.

Przekroje polityczne opieramy na deklarowanym głosowaniu i nie kalibrujemy ich do wyników wyborów, a liczebności podprób są niewielkie. Traktujemy je jako wskazanie kierunku, nie jako pomiar.

Co z tego wynika

Po pierwsze, wzrost cen zmienił zachowania, ale nie zmniejszył jeszcze ruchu tak, jak można by zakładać. Kierowcy najpierw przepakowują swoje przejazdy, a dopiero potem z nich rezygnują. Dla sieci stacji oznacza to wolumen rozłożony na więcej, mniejszych tankowań.

Po drugie, jedna czwarta rynku jest cenowo nieelastyczna. To starsi kierowcy, częściej spoza dużych miast, dla których samochód nie ma alternatywy. Dalsze podwyżki nie zmienią ich zachowania, zmienią tylko ich budżet domowy.

Po trzecie, odpowiedzialność jest adresowana politycznie. Niemal połowa oczekiwań kieruje się ku rządowi, a akceptacja dla wolnego rynku w tej kategorii wynosi pięć procent.

Na koniec

Badanie mierzy deklaracje, nie transakcje, a progi cenowe należy czytać jako górną granicę deklarowanej tolerancji. Nie osłabia to jednak głównego wniosku, bo nie dotyczy on poziomu cen, tylko kolejności reakcji — a ta jest w danych jednoznaczna: najpierw optymalizacja, potem rezygnacja. Pomiar powtórzymy, żeby sprawdzić, czy grupa odczuwająca dziś koszty, ale niezmieniająca zachowania, przekroczy swój próg.

METODOLOGIA

Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 173 dorosłych mieszkańców Polski. Dane ważone metodą IPF (raking) do struktury Narodowego Spisu Powszechnego 2021 (GUS) według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Efekt projektu (DEFF) 2,22; efektywna liczebność próby 528 obserwacji. Wyniki dotyczące zachowań kierowców liczone na bazie osób prowadzących samochód (73 proc. próby, n=897–905, n_eff 413–421). Pytanie o oczekiwania wobec instytucji liczone na pełnej próbie. Przekroje według deklarowanych preferencji politycznych nie są kalibrowane do wyników wyborów i mają charakter kierunkowy.

UDOSTĘPNIJ TE DANE

Jeśli uważasz, że te liczby powinny trafić dalej — do osób planujących komunikację w handlu paliwami, transporcie i logistyce, do dziennikarzy piszących o cenach, do instytucji przygotowujących rozwiązania osłonowe — prześlij ten materiał albo zacytuj go u siebie. Prosimy jedynie o podanie źródła i wielkości próby; pełne tabele udostępniamy redakcjom bezpłatnie.

Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager, Europion Polska
· +48 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn

Polacy nie chcą ciszy. Chcą informacji z jasnym przekazem

Po doniesieniach o możliwym zamachu na przedstawicieli rządu zapytaliśmy 1 173 dorosłych Polaków, jak państwo powinno komunikować tego typu zagrożenia. Dwie trzecie badanych opisuje ten sam standard – zapraszamy do przeczytania naszego nowego raportu.

Gdy służby informują opinię publiczną o możliwym poważnym zagrożeniu, państwo staje przed wyborem, który nie ma dobrego rozwiązania. Powiedzieć za wcześnie — i ryzykować panikę wokół informacji, która może się nie potwierdzić. Powiedzieć za późno — i narazić się na zarzut, że obywatele dowiedzieli się ostatni. Powiedzieć za mało — i oddać pole domysłom.

Kilka dni po tym, jak sprawa trafiła do mediów, zapytaliśmy o nią reprezentatywną próbę dorosłych mieszkańców Polski. Nie pytaliśmy o okoliczności zdarzenia ani o wiarygodność doniesień — na te pytania badanie opinii nie odpowiada. Pytaliśmy, czy informacja dotarła, jak oceniono sposób jej przekazania, jaka powinna obowiązywać zasada na przyszłość i komu ludzie w takiej sytuacji ufają.

Zasięg: sprawa dotarła, ale uwaga rozłożyła się nierówno

O doniesieniach słyszało 81 proc. badanych, ale tylko 28 proc. deklaruje, że śledzi sprawę na bieżąco. Największą grupę — 41 proc. — stanowią ci, którzy słyszeli, lecz bez szczegółów. Kolejne 12 proc. kojarzy temat, ale nie potrafi powiedzieć, czego dokładnie dotyczy.

Wykres 1. Odsetek osób, które w ogóle nie słyszały o sprawie, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 173.

Osób, do których informacja w ogóle nie dotarła, jest 19 proc. — i tu pojawia się pierwsza wyraźna różnica. Wśród osób po sześćdziesiątce nie słyszało o sprawie zaledwie 7 proc., podczas gdy w młodszych grupach wieku odsetek ten wynosi od 22 do 26 proc. Różnica jest istotna statystycznie i wskazuje na strukturę kanałów: komunikat instytucjonalny, powtórzony w telewizyjnych serwisach informacyjnych, dociera dziś do najstarszych odbiorców pewniej niż do pozostałych.

Drugą istotną różnicę widać między kobietami a mężczyznami — 23 proc. wobec 14 proc. niesłyszących. Pozostałe przekroje demograficzne zasięgu nie różnicują.

Ocena komunikacji: opinia publiczna dzieli się niemal po równo

O ocenę sposobu, w jaki służby i MSWiA poinformowały opinię publiczną, poprosiliśmy wszystkich badanych — ale 23 proc. odpowiedziało, że nie zna sprawy na tyle, żeby ją ocenić. Poniższe liczby liczymy więc na bazie tych, którzy ocenili: 880 osób.

Wykres 2. Ocena sposobu poinformowania opinii publicznej. Baza: osoby, które oceniły sprawę, n=880.

Wynik nie układa się w jednoznaczny werdykt. Co trzeci oceniający uważa, że informacji było wystarczająco dużo, żeby zrozumieć, co się stało. Niemal tyle samo — 28 proc. — że było jej zbyt mało, by ocenić powagę sytuacji. Jedna piąta uznała, że przekazano zbyt dużo, zanim cokolwiek zostało potwierdzone.

Najmocniejszy wynik badania: co powinno być zasadą

Pytanie o zasadę na przyszłość przyniosło najbardziej jednoznaczny rozkład w całym badaniu.

Wykres 3. Co powinno być zasadą, gdy służby otrzymują sygnał o możliwym poważnym zagrożeniu. Baza: wszyscy badani, n=1 165.

Największa grupa — 36 proc. — chce informowania dopiero po potwierdzeniu wiarygodności zagrożenia. Niewiele mniej, bo 31 proc., chce informowania natychmiast, ale pod warunkiem wyraźnego zaznaczenia, co jest potwierdzone, a co pozostaje hipotezą. Oba warianty różnią się momentem, ale stawiają ten sam warunek: odbiorca ma wiedzieć, na czym stoi.

Informowania natychmiast i bez weryfikacji chce 12 proc. badanych. Milczenia do czasu zakończenia sprawy — 7 proc. Łącznie mniej niż co piąty Polak popiera którąkolwiek ze skrajności, wokół których zwykle toczy się spór publiczny.

Wariant z rozdzieleniem faktów od hipotez zyskuje wraz z wykształceniem: wskazuje go 25 proc. osób bez matury i 37 proc. osób z dyplomem wyższej uczelni. To różnica istotna statystycznie i jedyna, która w tym pytaniu wyraźnie różnicuje badanych.

Zaufanie: służby na czele, ale co piąty nie ufa nikomu

W sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa Polacy ufają przede wszystkim służbom — policji, ABW i Straży Granicznej wskazuje 31 proc. badanych. Drugie miejsce zajmuje jednak odpowiedź, której nie da się zaliczyć do żadnego źródła: 22 proc. nie ufa nikomu i deklaruje, że każdą informację weryfikuje samodzielnie.

Wykres 4. Komu badani ufają najbardziej jako źródłu informacji w sytuacji zagrożenia. Baza: wszyscy badani, n=1 162.

Przedstawicielom rządu i ministrom ufa 7 proc. — ponad czterokrotnie mniej niż samym służbom. W oczach badanych instytucja operacyjna i jej polityczny nadzór to dwa różne źródła o bardzo różnej wiarygodności.

Zaufanie do służb jest przy tym mniej spolaryzowane, niż można by zakładać: wśród wyborców Koalicji Obywatelskiej wskazuje je 41 proc., wśród wyborców Prawa i Sprawiedliwości 40 proc. — różnica nieistotna statystycznie. Odstaje natomiast elektorat Konfederacji, w którym 32 proc. nie ufa żadnemu źródłu, wobec 16 proc. wśród wyborców KO.

Przekroje polityczne opieramy na deklarowanym głosowaniu i nie kalibrujemy ich do wyników wyborów, a liczebności podprób są niewielkie. Traktujemy je więc jako wskazanie kierunku, nie jako pomiar.

Poczucie bezpieczeństwa: doniesienia raczej nie uspokajają

Dla co czwartego badanego doniesienia tego typu nie zmieniają nic, dla 23 proc. zwiększają poczucie bezpieczeństwa (dowód, że służby reagują), a dla 31 proc. je zmniejszają — z dwóch różnych powodów: 18 proc. czuje niepokój przed samym zagrożeniem, a 13 proc. dlatego, że nie ma pewności, czy otrzymuje pełną informację.

Ta druga liczba jest w tym badaniu najbardziej operacyjna. Opisuje spadek poczucia bezpieczeństwa, którego źródłem nie jest zagrożenie, tylko sposób informowania o nim — a to jedyna z tych rzeczy, na którą instytucja ma bezpośredni wpływ.

Co z tego wynika

Po pierwsze, spór o „mówić czy nie mówić” jest sporem o problem, którego badani nie mają. Dwie trzecie Polaków opisuje ten sam standard — informację opatrzoną statusem. Pytanie praktyczne brzmi nie „ile ujawnić”, tylko „jak oznaczyć to, co się ujawnia”.

Po drugie, zaufanie nie rozkłada się wzdłuż linii politycznych. Wyborcy dwóch największych ugrupowań ufają służbom niemal identycznie. Linia podziału przebiega gdzie indziej — między tymi, którzy ufają jakiemukolwiek źródłu, a tymi, którzy nie ufają żadnemu.

Po trzecie, część kosztu komunikacji jest do uniknięcia. Trzynaście procent traci poczucie bezpieczeństwa nie z powodu zagrożenia, lecz z powodu niepewności, czy wie wszystko — a do tej grupy trafia się czytelniejszym statusem informacji, nie jej większą ilością.

Na koniec

Badanie nie rozstrzyga, czy w tej konkretnej sprawie poinformowano dobrze — nie takie było jego zadanie. Pokazuje natomiast, czego obywatele oczekują od państwa, gdy musi ono mówić o zagrożeniu, którego jeszcze nie potrafi w pełni opisać. Oczekiwanie jest zaskakująco zgodne i umiarkowane: nie alarm, nie cisza, tylko informacja, przy której wiadomo, co jest potwierdzone.

METODOLOGIA

Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 173 dorosłych mieszkańców Polski. Dane ważone metodą IPF (raking) do struktury Narodowego Spisu Powszechnego 2021 (GUS) według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. Efekt projektu (DEFF) 2,31; efektywna liczebność próby 508 obserwacji. Ocena komunikacji liczona na bazie osób, które oceniły sprawę (n=880). Przekroje według deklarowanych preferencji politycznych nie są kalibrowane do wyników wyborów i mają charakter kierunkowy. Badanie dotyczy oceny sposobu komunikowania zagrożenia, nie okoliczności zdarzenia.

UDOSTĘPNIJ TE DANE

Jeśli uważasz, że te liczby powinny trafić dalej — do osób zajmujących się komunikacją kryzysową, dziennikarzy piszących o bezpieczeństwie, instytucji, które same kiedyś staną przed tym wyborem — prześlij ten materiał albo zacytuj go u siebie. Prosimy jedynie o podanie źródła i wielkości próby; pełne tabele udostępniamy redakcjom bezpłatnie.

Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager, Europion Polska
· +48 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn

Trzy czwarte Polaków boi się kolejnych ataków w szkołach. Dwie trzecie rodziców zmieniło zachowanie

Po serii ataków w polskich placówkach edukacyjnych zapytaliśmy 1 284 dorosłych Polaków o poczucie bezpieczeństwa, przyczyny przemocy i oczekiwane działania. Najmocniejszy wynik nie dotyczy jednak opinii, lecz zachowania: 28 proc. rodziców dzieci w wieku szkolnym przynajmniej raz nie posłało dziecka do szkoły.

Gdy w przestrzeni publicznej pojawia się seria wydarzeń o dużym ładunku emocjonalnym, najtrudniej jest odróżnić reakcję chwilową od trwałej zmiany postaw. Komentarze w mediach społecznościowych są głośne, ale niereprezentatywne. Deklaracje polityków opisują zamiary, nie nastroje. Brakuje zwykle tego, co najprostsze — liczby.

W październiku 2026 roku, kilka dni po serii ataków w polskich placówkach edukacyjnych, zapytaliśmy reprezentatywną próbę 1 284 dorosłych Polaków o obawę przed kolejnymi zdarzeniami, o ocenę bezpieczeństwa w szkołach, o przyczyny przemocy, o skuteczność konkretnych działań oraz o to, czy rodzice zmienili cokolwiek w swoich decyzjach. Ostatnie pytanie okazało się najważniejsze.

Obawa jest powszechna i nie dzieli Polaków

Kolejnych aktów przemocy w placówkach edukacyjnych obawia się 75 proc. dorosłych Polaków. Co istotne, nie jest to obawa deklarowana z grzeczności — 38 proc. określa ją jako bardzo silną. Przeciwny biegun jest wąski: braku obawy nie deklaruje nawet co siódma osoba.

Wykres 1. Obawa przed kolejnymi aktami przemocy w placówkach edukacyjnych. Baza: wszyscy badani, n=1 284.

Równolegle 56 proc. badanych ocenia obecny poziom bezpieczeństwa uczniów i nauczycieli jako niski lub bardzo niski. Jako wysoki — 24 proc. To znaczący dystans, zwłaszcza że ocena dotyczy instytucji, z którą większość dorosłych ma bezpośredni albo rodzinny kontakt.

Obawa rozkłada się przy tym równomiernie. Wśród kobiet jest silniejsza (45 proc. wobec 30 proc.), ale wiek, miejsce zamieszkania i wykształcenie różnicują ją nieznacznie. To nie jest lęk wielkomiejski ani pokoleniowy. Jest wspólny.

Liczba, która nie jest opinią

Najmocniejszy wynik całego badania dotyczy nie tego, co ludzie myślą, lecz tego, co zrobili.

Dzieci w wieku szkolnym ma 44 proc. badanych. Wśród nich 28 proc. przyznaje, że z powodu ostatnich wydarzeń przynajmniej raz nie posłało dziecka do szkoły. Kolejne 39 proc. rozważało taką decyzję, ale ostatecznie jej nie podjęło. Oznacza to, że dwie trzecie rodziców realnie zastanawiało się nad nieposłaniem dziecka do szkoły, a ponad jedna czwarta tak właśnie postąpiła.

Wykres 2. Wpływ ostatnich wydarzeń na decyzje dotyczące posyłania dziecka do szkoły. Baza: rodzice dzieci w wieku szkolnym, n=632.

To przestaje być pomiar nastrojów, a staje się pomiarem absencji. Każdy z tych dni oznacza nieobecne dziecko, zaburzony plan lekcji i rodzica, który nie poszedł do pracy albo pracował z dzieckiem w domu.

Zjawisko jest nieco silniejsze w dużych miastach, ale przy liczebnościach tych podprób traktujemy tę różnicę jako kierunkową.

Winny jest internet — ale zależy, kogo pytamy

Wśród przyczyn przemocy wśród młodych ludzi Polacy najczęściej wskazują brutalne treści w internecie i mediach społecznościowych (49 proc.), problemy rodzinne i brak wsparcia ze strony rodziców (38 proc.) oraz przemoc rówieśniczą (36 proc.). Problemy ze zdrowiem psychicznym wskazuje 30 proc.

Najciekawsze jest jednak rozwarstwienie pokoleniowe tej pierwszej odpowiedzi.

Wykres 3. Odsetek wskazujących brutalne treści w internecie jako jedną z głównych przyczyn przemocy wśród młodych ludzi, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 280.

Wśród osób w wieku 16–29 lat brutalne treści w sieci wskazuje 33 proc. Wśród osób po sześćdziesiątce — 56 proc. Różnica wynosi 23 punkty procentowe i jest największym rozwarstwieniem demograficznym w całym badaniu.

Najmłodsi respondenci, czyli ci, którzy znają media społecznościowe najlepiej, najrzadziej uznają je za źródło problemu. Wskazują za to częściej problemy rodzinne (40 proc.).

Czego oczekują Polacy

Lista oczekiwanych działań układa się w kolejność, która może zaskoczyć każdego, kto śledzi debatę publiczną po takich zdarzeniach.

Wykres 4. Działania oceniane jako najskuteczniejsze w zapobieganiu podobnym atakom. Pytanie wielokrotnego wyboru, maksymalnie 3 wskazania. Baza: wszyscy badani, n=1 276.

Na czele są dwa rozwiązania prewencyjno-proceduralne: szybsze wykrywanie gróźb publikowanych w internecie (43 proc.) i zaostrzenie kontroli wejścia do szkół (40 proc.). Surowsze kary wskazuje 38 proc. Regularna obecność policji w pobliżu szkół — rozwiązanie najczęściej przywoływane w debacie — zajmuje szóste miejsce z wynikiem 21 proc. Na ostatnim miejscu, z 17 proc., znalazło się zwiększenie liczby psychologów szkolnych.

To ostatnie zestawienie zasługuje na uwagę. Polacy wskazują problemy ze zdrowiem psychicznym jako jedną z głównych przyczyn przemocy (30 proc.), ale wsparcie psychologiczne w szkołach jako rozwiązanie wybiera niemal o połowę mniej osób. Diagnoza i recepta się rozjeżdżają.

Wreszcie: 67 proc. badanych uznaje ostatnie ataki za oznakę szerszego problemu społecznego, a tylko 23 proc. za przypadki odosobnione. Dla większości Polaków nie jest to więc sprawa zamknięta wraz z zatrzymaniem sprawców.

Co z tych danych wynika

Po pierwsze, mamy do czynienia ze zmianą zachowania, nie tylko nastroju. Opinie bywają ulotne — nieposłane do szkoły dziecko już nie. Jeżeli wzorzec się utrzyma, stanie się mierzalnym problemem frekwencyjnym.

Po drugie, oczekiwania społeczne są bardziej konkretne niż debata publiczna. Polacy nie domagają się przede wszystkim policji. Oczekują procedur: kontroli wejścia i szybszego reagowania na groźby w sieci. To rozwiązania wdrażalne i mierzalne.

Po trzecie, istnieje luka między diagnozą a receptą. Zdrowie psychiczne jest rozpoznawane jako przyczyna, ale wsparcie psychologiczne nie jest wybierane jako rozwiązanie.

Na koniec

Dane nie rozstrzygają sporów o to, co należy zrobić. Pokazują punkt wyjścia: społeczeństwo, które się obawia, ocenia szkoły jako niewystarczająco bezpieczne i — w przypadku rodziców — już podjęło pierwsze decyzje. Będziemy ten pomiar powtarzać.

METODOLOGIA

Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 roku metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 284 dorosłych mieszkańców Polski. Dane ważone metodą IPF do struktury GUS NSP 2021 według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. DEFF wynosi 2,25, efektywna liczebność próby 572 obserwacje. Wyniki dotyczące rodziców liczone na bazie osób z dzieckiem w wieku szkolnym (n=632). Pytania o przyczyny i działania pozwalały na maksymalnie trzy wskazania, dlatego odsetki nie sumują się do 100.

PODZIEL SIĘ TYMI DANYMI

Jeżeli uważasz, że te liczby powinny trafić do szerszego grona — dyrektorów szkół, nauczycieli, rodziców, samorządowców albo dziennikarzy zajmujących się edukacją — prześlij ten materiał dalej, udostępnij go w mediach społecznościowych albo zacytuj we własnym tekście.

Dane udostępniamy bezpłatnie, prosimy jedynie o podanie źródła (Europion Polska) i liczebności próby. Pełne tabele wynikowe z przekrojami demograficznymi przekazujemy redakcjom i instytucjom na życzenie.

Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager Europion Polska
· 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn

Rok po kadencji Andrzeja Dudy: Polacy nie potrafią się zdecydować, a najmłodsi bronią go bardziej niż jego własny elektorat

Minął rok od zakończenia dziesięcioletniej prezydentury Andrzeja Dudy. Zapytaliśmy 1 152 dorosłych Polaków, jak dziś oceniają ten okres — i natrafiliśmy na kilka wyników, które nie mieszczą się w oczywistych schematach. Najbardziej przychylną grupą wiekową okazali się dwudziestolatkowie. Najbardziej krytyczną — osoby z wyższym wykształceniem. A prawie co czwarty Polak nadal nie ma zdania.

Naród bez werdyktu

Zacznijmy od wyniku, który mówi najwięcej: największą grupą odpowiedzi nie jest ani pochwała, ani krytyka, tylko „ani dobrze, ani źle” — 32%. Dorzućmy do tego 13% deklarujących brak zdania i okazuje się, że 45% Polaków nie zajmuje stanowiska wobec dekady w Pałacu Prezydenckim.

Pozostali dzielą się niemal po połowie: 25% ocenia prezydenturę pozytywnie, 30% negatywnie. Saldo wynosi –5 punktów procentowych.

To wynik zaskakująco łagodny jak na polityka, który przez dziesięć lat był w centrum najostrzejszych sporów III RP. Ale — jak zwykle w polskich badaniach opinii — średnia ukrywa więcej, niż pokazuje.

Paradoks pokoleniowy

Tu robi się naprawdę ciekawie.

Najmłodsi Polacy — grupa 16–29 lat — oceniają prezydenturę Dudy najlepiej ze wszystkich. Saldo +18 punktów procentowych. Pozytywnie ocenia ją 36%, negatywnie zaledwie 19%.

Im starsza grupa, tym gorzej. Wśród osób 60+ saldo spada do –27 pp: pozytywnie 19%, negatywnie 46%. Rozpiętość między najmłodszymi a najstarszymi wynosi 45 punktów procentowych.

To odwrotność intuicji. Duda był politykiem obozu, który konsekwentnie budował poparcie wśród starszych wyborców — a to właśnie oni oceniają go dziś najsurowiej.

Wyjaśnienie jest prawdopodobnie prostsze, niż się wydaje: pamięć. Osoby po sześćdziesiątce śledziły całą dekadę na bieżąco — spór o Trybunał Konstytucyjny, ułaskawienie Kamińskiego i Wąsika, weta, wojnę na szczytach władzy. Dwudziestolatek, który w 2015 roku miał lat dziesięć, ma do tego dostęp głównie przez skróty i memy.

Potwierdza to inny wynik: 42% osób z grupy 16–29 nie potrafi powiedzieć, czy ich ocena zmieniła się przez ostatni rok. Wśród osób 60+ tak odpowiada tylko 16%. Młodzi nie mają czego porównywać.

 

Dwie Polski, dwie prezydentury

Jeśli ktoś potrzebował liczbowego dowodu na polaryzację polskiej polityki — oto on.

Wśród wyborców PiS prezydenturę pozytywnie ocenia 58%, negatywnie 5%. Wśród wyborców KO pozytywnie 5%, negatywnie 81%.

Różnica w saldzie ocen między tymi dwiema grupami to 129 punktów procentowych. To praktycznie maksimum, jakie da się osiągnąć na pięciostopniowej skali. Elektoraty nie oceniają tego samego prezydenta inaczej — one opisują dwa różne dziesięciolecia.

Ale najciekawszy wynik leży pośrodku.

Konfederacja jest jedynym elektoratem podzielonym niemal idealnie: 32% pozytywnie, 33% negatywnie. Saldo –0,3 pp. To nie jest obojętność — to realny spór wewnątrz jednej grupy wyborców. Część widzi w Dudzie sojusznika obozu prawicy, część zarzuca mu uległość wobec PiS i brak własnego kursu.

Drugi niedoceniany wynik: osoby, które nie głosowały w wyborach do PE, mają saldo +2 pp. Nieznacznie na plus. W grupie, która wypisała się z polityki, prezydentura Dudy nie wzbudza specjalnych emocji w żadną stronę.

Trzecia Droga (–40 pp) i Lewica (–46 pp) plasują się blisko KO, choć z wyraźnie mniejszą intensywnością. U wyborców KO dominuje ocena skrajna — „bardzo źle” wybiera 49%. U Lewicy i Trzeciej Drogi rozkład jest bardziej stonowany.

Sądownictwo: jedyny zarzut, który łączy

Zapytaliśmy, które obszary prezydentury respondenci oceniają najgorzej — do trzech wskazań.

Na czele: zmiany w sądownictwie i spory wokół Trybunału Konstytucyjnego — 37%. Drugie miejsce: zbyt mała niezależność od własnego zaplecza politycznego — 32%.

I tu pojawia się wynik, który powinien zainteresować każdego, kto zajmuje się komunikacją polityczną.

Zarzut o zbyt małą niezależność od PiS wskazuje 35% wyborców… PiS. To więcej niż wskazuje ich odsetek dla sądownictwa (28%). Innymi słowy: największą pretensją elektoratu PiS do Andrzeja Dudy jest to, że był za mało samodzielny wobec PiS.

Wśród wyborców KO ten sam zarzut wskazuje 56%, a sądownictwo — 73%. Te dwa obozy zgadzają się więc co do diagnozy, różniąc się jedynie tym, czy uznają ją za wadę fundamentalną, czy drugorzędną.

Warto też zauważyć różnicę pokoleniową: sądownictwo jako główny problem wskazuje 51% osób 60+ i tylko 22% osób 16–29. Dla starszych to była centralna oś sporu dekady. Dla młodszych — odległy epizod.

Czego bronią zwolennicy

Po stronie pozytywnej obraz jest znacznie bardziej rozmyty. Najczęstsza odpowiedź to „żaden — nie oceniam pozytywnie żadnego obszaru”, wskazana przez 41% badanych.

Wśród wskazań merytorycznych prowadzą:

Obszar Ogółem Wyborcy PiS Wyborcy KO
Relacje ze Stanami Zjednoczonymi 25% 45% 13%
Sprawy bezpieczeństwa i obronności 18% 31% 8%
Polityka społeczna i świadczenia rodzinne 17% 21% 6%
Polityka zagraniczna ogółem 17% 34% 6%
Wsparcie dla Ukrainy po 2022 roku 13% 14% 26%

 

Ostatni wiersz to jedyny wyjątek w całym badaniu. Wsparcie dla Ukrainy jest jedynym obszarem, w którym wyborcy KO oceniają Dudę lepiej niż wyborcy PiS — 26% wobec 14%. Prawie dwukrotnie.

To rzadki moment w polskiej debacie: obszar, w którym poparcie płynie z drugiej strony sceny politycznej.

Miejsce w historii: przeciętny

Ostatnie pytanie dotyczyło oceny długofalowej. Najczęstsza odpowiedź to „prezydent przeciętny — ani wyróżniający się, ani zły” (22%), tuż za nią „nie mam zdania” (24%).

Bilans ocen skrajnych: 21% widzi go pozytywnie (najlepszy lub dobry), 33% negatywnie (nie sprostał oczekiwaniom lub jeden z najgorszych).

Znów jednak najwięcej mówią przekroje:

  • 49% wyborców KO uważa go za jednego z najgorszych prezydentów III RP
  • 13% wyborców PiS — za jednego z najlepszych
  • Wśród osób 60+ „jeden z najgorszych” wskazuje 27%. Wśród 16–29 — tylko 4%.

Co z tego wynika

Trzy wnioski, które wychodzą poza sam temat prezydentury.

Po pierwsze: ocena polityka nie starzeje się liniowo. Rok po zakończeniu kadencji połowa Polaków deklaruje, że jej zdanie się nie zmieniło. Wśród wyborców KO — aż 77%. Opinie o postaciach politycznych zastygają szybciej, niż zakładają sztaby.

Po drugie: wiek jest dziś silniejszym predyktorem oceny niż wykształcenie czy miejsce zamieszkania. Rozpiętość 45 pp między grupami wiekowymi to więcej niż różnica między wsią a dużym miastem czy między wykształceniem podstawowym a wyższym.

Po trzecie: „nie mam zdania” to nie jest brak odpowiedzi — to odpowiedź. 45% Polaków nie zajmuje stanowiska wobec dekady, która zdefiniowała polską politykę. Dla badaczy opinii to sygnał o realnym zmęczeniu tematem, a nie o niedoinformowaniu.

📤 Spodobał Ci się ten artykuł? Podziel się nim ze znajomymi!

Metodologia badania

📅 Data badania: 25-27 sierpnia 2026 r.
🎯 Próba: reprezentatywna próba dorosłych Polaków (16+) n=1,152

⚖️ Dobór próby: Reprezentatywna pod względem płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości oraz wyboru głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2024 roku. Ważenie przeprowadzono metodą IPF (iteracyjnego dopasowania proporcjonalnego).
📍 Realizacja: Europion Polska
⚠️ Wartości procentowe zaokrąglone do liczb całkowitych

Badanie przeprowadziła platforma Europion Polska. Europion to nowoczesna platforma badań rynku i opinii publicznej. Chcesz przeprowadzić badanie? Skontaktuj się z naszym zespołem!

Lidia Przybysławska — Country Manager, Europion Polska
📧
📱 507 039 644
🌐 www.europion.pl