Trzy czwarte Polaków boi się kolejnych ataków w szkołach. Dwie trzecie rodziców zmieniło zachowanie

Po serii ataków w polskich placówkach edukacyjnych zapytaliśmy 1 284 dorosłych Polaków o poczucie bezpieczeństwa, przyczyny przemocy i oczekiwane działania. Najmocniejszy wynik nie dotyczy jednak opinii, lecz zachowania: 28 proc. rodziców dzieci w wieku szkolnym przynajmniej raz nie posłało dziecka do szkoły.

Gdy w przestrzeni publicznej pojawia się seria wydarzeń o dużym ładunku emocjonalnym, najtrudniej jest odróżnić reakcję chwilową od trwałej zmiany postaw. Komentarze w mediach społecznościowych są głośne, ale niereprezentatywne. Deklaracje polityków opisują zamiary, nie nastroje. Brakuje zwykle tego, co najprostsze — liczby.

W październiku 2026 roku, kilka dni po serii ataków w polskich placówkach edukacyjnych, zapytaliśmy reprezentatywną próbę 1 284 dorosłych Polaków o obawę przed kolejnymi zdarzeniami, o ocenę bezpieczeństwa w szkołach, o przyczyny przemocy, o skuteczność konkretnych działań oraz o to, czy rodzice zmienili cokolwiek w swoich decyzjach. Ostatnie pytanie okazało się najważniejsze.

Obawa jest powszechna i nie dzieli Polaków

Kolejnych aktów przemocy w placówkach edukacyjnych obawia się 75 proc. dorosłych Polaków. Co istotne, nie jest to obawa deklarowana z grzeczności — 38 proc. określa ją jako bardzo silną. Przeciwny biegun jest wąski: braku obawy nie deklaruje nawet co siódma osoba.

Wykres 1. Obawa przed kolejnymi aktami przemocy w placówkach edukacyjnych. Baza: wszyscy badani, n=1 284.

Równolegle 56 proc. badanych ocenia obecny poziom bezpieczeństwa uczniów i nauczycieli jako niski lub bardzo niski. Jako wysoki — 24 proc. To znaczący dystans, zwłaszcza że ocena dotyczy instytucji, z którą większość dorosłych ma bezpośredni albo rodzinny kontakt.

Obawa rozkłada się przy tym równomiernie. Wśród kobiet jest silniejsza (45 proc. wobec 30 proc.), ale wiek, miejsce zamieszkania i wykształcenie różnicują ją nieznacznie. To nie jest lęk wielkomiejski ani pokoleniowy. Jest wspólny.

Liczba, która nie jest opinią

Najmocniejszy wynik całego badania dotyczy nie tego, co ludzie myślą, lecz tego, co zrobili.

Dzieci w wieku szkolnym ma 44 proc. badanych. Wśród nich 28 proc. przyznaje, że z powodu ostatnich wydarzeń przynajmniej raz nie posłało dziecka do szkoły. Kolejne 39 proc. rozważało taką decyzję, ale ostatecznie jej nie podjęło. Oznacza to, że dwie trzecie rodziców realnie zastanawiało się nad nieposłaniem dziecka do szkoły, a ponad jedna czwarta tak właśnie postąpiła.

Wykres 2. Wpływ ostatnich wydarzeń na decyzje dotyczące posyłania dziecka do szkoły. Baza: rodzice dzieci w wieku szkolnym, n=632.

To przestaje być pomiar nastrojów, a staje się pomiarem absencji. Każdy z tych dni oznacza nieobecne dziecko, zaburzony plan lekcji i rodzica, który nie poszedł do pracy albo pracował z dzieckiem w domu.

Zjawisko jest nieco silniejsze w dużych miastach, ale przy liczebnościach tych podprób traktujemy tę różnicę jako kierunkową.

Winny jest internet — ale zależy, kogo pytamy

Wśród przyczyn przemocy wśród młodych ludzi Polacy najczęściej wskazują brutalne treści w internecie i mediach społecznościowych (49 proc.), problemy rodzinne i brak wsparcia ze strony rodziców (38 proc.) oraz przemoc rówieśniczą (36 proc.). Problemy ze zdrowiem psychicznym wskazuje 30 proc.

Najciekawsze jest jednak rozwarstwienie pokoleniowe tej pierwszej odpowiedzi.

Wykres 3. Odsetek wskazujących brutalne treści w internecie jako jedną z głównych przyczyn przemocy wśród młodych ludzi, według wieku. Baza: wszyscy badani, n=1 280.

Wśród osób w wieku 16–29 lat brutalne treści w sieci wskazuje 33 proc. Wśród osób po sześćdziesiątce — 56 proc. Różnica wynosi 23 punkty procentowe i jest największym rozwarstwieniem demograficznym w całym badaniu.

Najmłodsi respondenci, czyli ci, którzy znają media społecznościowe najlepiej, najrzadziej uznają je za źródło problemu. Wskazują za to częściej problemy rodzinne (40 proc.).

Czego oczekują Polacy

Lista oczekiwanych działań układa się w kolejność, która może zaskoczyć każdego, kto śledzi debatę publiczną po takich zdarzeniach.

Wykres 4. Działania oceniane jako najskuteczniejsze w zapobieganiu podobnym atakom. Pytanie wielokrotnego wyboru, maksymalnie 3 wskazania. Baza: wszyscy badani, n=1 276.

Na czele są dwa rozwiązania prewencyjno-proceduralne: szybsze wykrywanie gróźb publikowanych w internecie (43 proc.) i zaostrzenie kontroli wejścia do szkół (40 proc.). Surowsze kary wskazuje 38 proc. Regularna obecność policji w pobliżu szkół — rozwiązanie najczęściej przywoływane w debacie — zajmuje szóste miejsce z wynikiem 21 proc. Na ostatnim miejscu, z 17 proc., znalazło się zwiększenie liczby psychologów szkolnych.

To ostatnie zestawienie zasługuje na uwagę. Polacy wskazują problemy ze zdrowiem psychicznym jako jedną z głównych przyczyn przemocy (30 proc.), ale wsparcie psychologiczne w szkołach jako rozwiązanie wybiera niemal o połowę mniej osób. Diagnoza i recepta się rozjeżdżają.

Wreszcie: 67 proc. badanych uznaje ostatnie ataki za oznakę szerszego problemu społecznego, a tylko 23 proc. za przypadki odosobnione. Dla większości Polaków nie jest to więc sprawa zamknięta wraz z zatrzymaniem sprawców.

Co z tych danych wynika

Po pierwsze, mamy do czynienia ze zmianą zachowania, nie tylko nastroju. Opinie bywają ulotne — nieposłane do szkoły dziecko już nie. Jeżeli wzorzec się utrzyma, stanie się mierzalnym problemem frekwencyjnym.

Po drugie, oczekiwania społeczne są bardziej konkretne niż debata publiczna. Polacy nie domagają się przede wszystkim policji. Oczekują procedur: kontroli wejścia i szybszego reagowania na groźby w sieci. To rozwiązania wdrażalne i mierzalne.

Po trzecie, istnieje luka między diagnozą a receptą. Zdrowie psychiczne jest rozpoznawane jako przyczyna, ale wsparcie psychologiczne nie jest wybierane jako rozwiązanie.

Na koniec

Dane nie rozstrzygają sporów o to, co należy zrobić. Pokazują punkt wyjścia: społeczeństwo, które się obawia, ocenia szkoły jako niewystarczająco bezpieczne i — w przypadku rodziców — już podjęło pierwsze decyzje. Będziemy ten pomiar powtarzać.

METODOLOGIA

Badanie zrealizowane przez Europion Polska w październiku 2026 roku metodą CAWI w aplikacji mobilnej, na reprezentatywnej próbie 1 284 dorosłych mieszkańców Polski. Dane ważone metodą IPF do struktury GUS NSP 2021 według płci, wieku, wykształcenia, wielkości miejscowości i makroregionu. DEFF wynosi 2,25, efektywna liczebność próby 572 obserwacje. Wyniki dotyczące rodziców liczone na bazie osób z dzieckiem w wieku szkolnym (n=632). Pytania o przyczyny i działania pozwalały na maksymalnie trzy wskazania, dlatego odsetki nie sumują się do 100.

PODZIEL SIĘ TYMI DANYMI

Jeżeli uważasz, że te liczby powinny trafić do szerszego grona — dyrektorów szkół, nauczycieli, rodziców, samorządowców albo dziennikarzy zajmujących się edukacją — prześlij ten materiał dalej, udostępnij go w mediach społecznościowych albo zacytuj we własnym tekście.

Dane udostępniamy bezpłatnie, prosimy jedynie o podanie źródła (Europion Polska) i liczebności próby. Pełne tabele wynikowe z przekrojami demograficznymi przekazujemy redakcjom i instytucjom na życzenie.

Kontakt: Lidia Przybysławska · Country Manager Europion Polska
· 507 039 644 · www.europion.pl · europion.pl/emagazyn